Quản lý Đội ngũ hay cai trị đám đông?

(Viết cho DaiABank)

Tôi có một người bạn thân từ hồi học chung cấp 2, lên cấp 3 và Đại học thì mỗi người mỗi ngã nhưng rất thường xuyên liên hệ với nhau. Anh ấy là người rất thích kinh doanh nên sau khi ra trường Đại học và sau khi đi làm khoảng vài năm thì thành lập một cơ sở sản xuất nhỏ với vài chục công nhân. Có một lần về thăm cơ sở của Anh ta, tôi có cảm giác tất cả mọi người ở đây đều tất bật làm việc nhưng thái độ của họ lại cho tôi cảm giác rằng họ đang làm việc như một cái máy với tâm trạng lo lắng, sợ sệt một điều gì đó. Đem chuyện kể lại với Anh bạn, tôi được biết rằng:

-          “Cái đám này phải la rầy, chửi bới tụi nó thường xuyên thì tụi nó mới làm việc được”, anh ta hồ hởi “khoe” với tôi cách “quản” nhân viên cấp dưới của mình.

-          “Thế thì cậu thấy hiệu quả thế nào?” tôi hỏi tiếp,

-          “Cũng tùy thôi, nhưng nhức đầu và mệt mỏi lắm. Khi có tớ thì mọi vấn đề đều ổn, nhưng khi không có mặt ở đây thì nhiều chuyện xảy ra, chưa kể việc tụi nó nghỉ việc, ra vào Công ty như đi chợ hàng ngày”

Qua câu chuyện trên của người bạn, vấn đề là làm sao để quản lý, hướng dẫn tất cả mọi người trong một tổ chức thực hiện đúng ý đồ, mục tiêu đề ra của người lãnh đạo một cách nhanh chóng nhất, ít tốn sức nhất? Đây chính là vấn đề rất đau đầu cho những người lãnh đạo, đặc biệt là những Doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay!

Một “đội ngũ” khác gì một “đám đông”?

Chúng ta cần nên phân biệt giữa một đám đông và một đội ngũ. Một đám đông chỉ đơn giản là một tập hợp những con người lại với nhau, nó có thể lộn xộn, bừa bãi, còn một Đội ngũ phức tạp hơn, nó bao gồm những con người cùng một mục tiêu, cùng một chí hướng, hiểu nhau và cùng hành động để đạt được một mục tiêu nào đó mà nếu từng người một sẽ rất khó để làm được hoặc nếu làm được thì sẽ không đạt được hiệu quả cao nhất.

Trở lại trường hợp của người bạn, Anh ấy hiện đang áp dụng cách “cai trị một đám đông” như thời phong kiến hơn là “quản lý một đội ngũ” của mình. “Đám đông” của Anh ấy chỉ vì sợ mất việc, mất lương nên lúc nào cũng căng thẳng và sợ sệt, vì áp lực đè nặng nên họ không thể có những sáng tạo để cải tiến hiệu quả sản xuất, vì áp lực nên họ cũng không màng tới những người xung quanh, họ chỉ lo làm cho xong việc của mình, ý thức trách nhiệm và tinh thần tập thể rất yếu kém. Người chủ (hay người quản lý) cũng cực kỳ vất vả để nối kết công việc mọi người lại, khi việc nối kết này không thành công, tổ chức lúc ấy đơn giản chỉ là một tập hợp của những đám đông lộn xộn mà thôi!

Yếu tố nào để xây dựng nên một “đội ngũ”?

Tất cả sẽ chỉ bắt đầu từ triết lý kinh doanh của tổ chức đó, hay nói đúng hơn đó là nền tảng văn hóa Doanh nghiệp mà mọi người khi dấn thân vào đó đều nỗ lực hết sức mình vì điều đó. Triết lý kinh doanh ngày nay không còn là việc một Doanh nghiệp cung cấp một sản phẩm ABC hay XYZ nào đó cho khách hàng mà Doanh nghiệp sẽ đứng bên cạnh khách hàng để cung cấp các giải pháp cho cuộc sống của khách hàng. Một Doanh nghiệp bán nước mắm thì có triết lý là “làm sao mang lại hạnh phúc cho mỗi gia đình bằng một bữa ăn ngon”, một Doanh nghiệp kinh doanh truyền hình cáp thì lại có triết lý “làm sao để có thể mang cả thế giới vào nhà!” …, như vậy, với những triết lý cao cả nhưng rất cụ thể sẽ kích thích “Đội ngũ” trên một “con thuyền Doanh nghiệp” cùng “chung vai đấu cật” chèo lái nó vượt qua sóng to gió lớn để đi đến mục tiêu.

Như vậy, chúng ta có thể thấy, bất cứ Doanh nghiệp nào cũng có một môi trường văn hóa, tuy nhiên môi trường văn hóa đó có phù hợp và có giúp Doanh nghiệp vươn lên hay không? Theo quan điểm cá nhân của người viết, một môi trường văn hóa Doanh nghiệp tiên tiến luôn luôn chứa đựng trong nó:

-          Một tầm nhìn rõ ràng, một sứ mệnh và nhiệm vụ cụ thể nhưng cũng phải thật kiên định và mạnh mẽ trong việc thực hiện mục tiêu: người thuyền trưởng phải cùng chia sẻ niềm khát khao phấn đấu và sát cánh thường trực cùng “đội ngũ” của mình nhằm khích lệ, động viên, tạo lửa và duy trì ngọn lửa nhiệt huyết của “đội ngũ”.

-          Một sự phù hợp giữa những thành viên trong Đội ngũ và một niềm tin của người thuyền trưởng cho Đội ngũ của mình, một sự chia sẻ quyền lực trong phạm vi có thể kiểm soát để từng thành viên trong Đội ngũ có thể thực thi nhiệm vụ của mình một cách sáng tạo và có hứng thú với công việc.

-          Một sự sẻ chia nhiệm vụ sẵn lòng giữa các thành viên, một tinh thần làm việc tập thể cao độ luôn luôn hướng đến mục tiêu cao nhất.

-          Một sự đồng lòng, toàn tâm toàn ý vì khách hàng, từng thành viên sẽ cảm thấy đau lòng khi có một người khách bỏ “ngôi nhà” của mình mà ra đi.

-          Một ý tưởng được hoan nghênh, một thành công được ghi nhận và khen tặng, một thất bại được chia sẻ và cảm thông.

Trên thực tế, rất nhiều Doanh nghiệp đã thành công trong việc xây dựng một “Đội ngũ” có văn hóa cho riêng mình. Mỗi người tài xế của Mai Linh Taxi sẽ cảm thấy rất hãnh diện nếu được một lần nào đó trả lại tài sản cho khách hàng bị bỏ quên trên xe dù tài sản đó có lớn đến đâu đi chăng nữa! Một nhân viên của VietNam Airlines sẽ rất hãnh diện khi một người khách quốc tế khen tặng về chiếc áo dài hay “nét đẹp” trong phong cách phục vụ của hãng. “Đội ngũ” nhân viên Apple thì luôn tự hào vì thành tích nghiên cứu và thiết kế ra những sản phẩm phục vụ nhu cầu thời trang được khách hàng đánh giá rất cao…

Thấy gì từ văn hóa Doanh nghiệp của Đại Á Ngân hàng?

Đại Á Ngân hàng đã qua hơn 17 năm hình thành và phát triển, do xuất phát điểm từ một Ngân hàng nông thôn nên Đại Á Ngân hàng có những điểm văn hóa doanh nghiệp hết sức nổi bật như tính chân chất, thật thà, hết lòng vì khách hàng, những điều này được khách hàng đánh giá khá cao.

Tuy nhiên, do nhu cầu phát triển, hiện Đại Á Ngân hàng đã có hơn 52 điểm giao dịch trên toàn quốc với số lượng nhân viên gần 1.000 người. Như vậy, vấn đề cấp thiết ngoài việc kinh doanh là làm sao đảm bảo quá trình phát triển về qui mô mà vẫn giữ những nét văn hóa tốt đẹp trước đó và xây dựng được một “Đội ngũ” hết lòng vì sự phát triển chung, biến Đại Á từ một Ngân hàng nhỏ thành một Ngân hàng trong Top 10 vào năm 2020!

Hiện nay, tính “Đội ngũ” tại Đại Á Ngân hàng theo nhận xét của người viết đang rất mờ nhạt, tính liên kết và tinh thần làm việc tập thể chưa được chú trọng cao, mặt dù có những đơn vị thực hiện tương đối tốt vấn đề này. Nguyên nhân lớn nhất nằm ở chỗ sự chia sẻ quyền lực, sự chia sẻ chiến lược kinh doanh, chia sẻ niềm tin và thông tin nội bộ từ trên xuống, ngoài ra còn các vấn đề khác nằm ở khâu vận hành như công tác chăm sóc đến từng CBNV một, chính sách đào tạo, khuyến khích phát triển, môi trường làm việc, khả năng đo lường năng suất làm việc đến từng người…

Giải pháp nào?

Chịu trách nhiệm xây dựng văn hóa Doanh nghiệp thông qua việc tạo dựng nên một Đội ngũ đồng lòng không ai khác hơn chính là người đứng đầu Doanh nghiệp đó. Hãy chia sẻ tất cả những mục tiêu mà tổ chức đang hướng đến để mọi người trong tổ chức cùng “chạy” về một hướng, phân công, phân nhiệm rõ ràng để “chiếc thuyền” tổ chức có thể đi nhanh hơn, hãy tin tưởng và giao việc, giao quyền nhưng có kiểm soát đối với cấp dưới, và hãy làm ngay những việc có thể để tạo nên một “đội ngũ” đầy “máu lửa” cho riêng mình như:

-          Tổ chức những cuộc thi đua trong nội bộ nhằm kích thích tinh thần làm việc và cống hiến, đôi lúc giải thưởng về vật chất chỉ là một yếu tố nhỏ nhoi trước một khí thế hào hứng cho công việc và khẳng định bản thân, danh dự của CBNV. Tổ chức thi đua trong công tác huy động cho năm 2011 là việc rất đáng để thực hiện. Ngoài ra nên định kỳ theo dõi và tuyên dương liên tục những gương sáng trong suốt năm.

-          Thường xuyên đào tạo, trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm kinh doanh, kinh nghiệm quản lý đối với cấp dưới.

-          Có những giải tập luyện, thi đấu, giao lưu thể dục thể thao ngoài giờ làm việc.

-          Có những chính sách về “đối nhân xử thế” phù hợp với đội ngũ của mình, nhưng quan trọng hơn hết là tính đạo đức và tính vững bền, hiệu quả của hoạt động kinh doanh tại tổ chức

-          Tạo một nét riêng cho tổ chức bằng những khẩu hiệu mang tính tâm quyết của lãnh đạo nhằm nhắc nhở và là kim chỉ nam cho mọi người.

Xây dựng được một “đội ngũ” qua việc hình thành nên một văn hóa doanh nghiệp đặc thù sẽ tạo cho mỗi thành viên hiểu được giá trị của bản thân họ đối với tổ chức, họ sẽ cống hiến hết mình cho tổ chức, cùng các thành viên khác phối hợp nhịp nhàng tạo ra thế mạnh cho tổ chức. Quá trình này rất cần sự đầu tư nghiêm túc về thời gian và tâm quyết của lãnh đạo, đôi lúc cũng cần đầu tư về mặt tiền của nhưng quả thật nó không hề lãng phí một chút nào!