Nếu ai đã từng làm việc hoặc có mối quan hệ kinh doanh của người Nhật thì sẽ rất ấn tượng với những phong cách, những nét văn hóa đặc thù rất riêng của họ. Với khoảng thời gian hơn 4 năm làm việc trong môi trường văn hóa Nhật, người viết mong muốn chia sẻ một ít hiểu biết, trải nghiệm và quan trọng hơn là những điều hay rút ra từ những nét văn hóa này của người Nhật nhằm nâng cao khả năng nhận thức trong việc xây dựng nét văn hóa Doanh nghiệp đặc thù của Đại Á Ngân hàng.
Đúng giờ, chuyên nghiệp và kiên nhẫn từ buổi đầu gặp gỡ
Trong quan hệ làm ăn kinh doanh, người Nhật tỏ ra rất thận trọng và bảo thủ với những Đối tác mới. Họ luôn giữ khoảng cách và đặc biệt là muốn tạo sự kiên nhẫn ở nơi Đối tác. Họ mong muốn Đối tác phải là người bạn đường đáng tin cậy, hỗ trợ họ trong bước đường phát triển kinh doanh. Đối với một Đối tác mới tiếp xúc, họ thường dành cho những Đối tác này những đơn hàng rất nhỏ và kéo dài thời gian để họ kiểm chứng phương cách kinh doanh cũng như sự trung thành của Đối tác. Các Doanh nghiệp Việt khi làm ăn kinh doanh thường tỏ ra nôn nóng và chán nản bởi những tính cách cẩn thận và “khó tính” của người Nhật. Tuy nhiên, khi đã vượt qua được khoảng thời gian thử thách này thì họ rất hiếm khi thay đổi Đối tác làm ăn.
Do vậy, khi lần đầu tiên tiếp xúc với các Doanh nghiệp Nhật, 3 yếu tố trên: đúng giờ, chuyên nghiệp và kiên nhẫn là vô cùng quan trọng. Hãy đúng giờ khi sắp đặt một cuộc hẹn với họ, nếu vì một lý do nào đó khách quan mà có thể trễ giờ hẹn thì nên báo trước qua điện thoại và có lời xin lỗi. Hãy chuyên nghiệp và hiểu rõ tất cả những chi tiết dù là nhỏ nhất trong ngành nghề của mình, chuẩn bị một cách thật chu đáo trong buổi gặp đầu tiên.
Trao danh thiếp
Đối với người Nhật, việc trao danh thiếp trong lần đầu tiên gặp gỡ là khá quan trọng, họ thường nhận danh thiếp bằng cả hai tay và đọc to tên, chức vụ của người trao, sau đó đặt danh thiếp lên bàn để có thể nhớ tên, chức vụ của từng người trong cuộc họp. Việc nhận danh thiếp, sau đó xem qua loa, bỏ vào túi áo hoặc túi quần được xem như cử chỉ không tôn trọng người đối diện, cử chỉ này được xem như Đối tác không trung thực và tôn trọng buổi gặp mặt hôm đó và cả những gì mong muốn hợp tác trong tương lai.
Do đó, chúng ta hãy xem trọng tất cả những gì thuộc về phong thái giao tiếp và đầu tư nhiều thời gian để tìm hiểu và sử dụng đúng, đặc biệt đối với những người thuộc các nền văn hóa khác nhau.
Cúi chào
Cả thế giới đều phải ấn tượng với cách cúi chào của người Nhật. Hành động cúi chào là một cử chỉ tôn trọng người đối diện, họ luôn cúi chào thấp nhất trước một người có địa vị, chức danh cao nhất trong buổi gặp bên phía Đối tác. Người Nhật luôn luôn xem trọng và tôn kính những người có tuổi cao và địa vị cao vì nét văn hóa của người Nhật là tôn trọng tính chung thủy khi làm việc trong một tổ chức. Một nhân viên có thể làm việc cả đời cho một tổ chức, họ được luân chuyển thường xuyên giữa các bộ phận trước khi được cân nhắc lên một vị trí cao hơn. Như vậy, khi đã đạt được một vị trí cao trong một tổ chức nào đó, điều đó có nghĩa rằng người này đã có tuổi với rất nhiều hiểu biết, kinh nghiệm và quan trọng hơn là những đóng góp to lớn với tổ chức đó, họ xứng đáng được tôn trọng vì những điều này. Nét văn hóa này rất khác so với văn hóa phương tây vốn xem trọng tài năng và hiệu quả làm việc của những người trẻ.
Trong quá trình kinh doanh, chúng ta không cần phải “bắt chước” động tác cúi đầu chào giống như kiểu Nhật một cách máy móc vì chúng ta là người Việt Nam nhưng các hành động như bắt tay, chào hỏi lễ độ, biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến, biết cách thể hiện ý kiến bất đồng một cách nhã nhặn, lịch sự với khách hàng, cấp quản lý là những người lớn tuổi hơn, có chức vị, kinh nghiệm là thể hiện sự tôn kính và tôn trọng đối với những người ấy và chính bản thân chúng ta.
Gặp mặt mỗi buổi sáng, xây dựng sự đồng lòng
Các Doanh nghiệp Nhật có thói quen có một cuộc họp rất ngắn gọn mỗi buổi sáng. Buổi họp này không quá trang trọng, nó được tổ chức ở một nơi gần gũi và thân mật nhất. Nội dung của buổi họp tập trung vào những công việc được ưu tiên thực hiện trong ngày, các thông báo mang tính đột xuất của ban lãnh đạo, các phát biểu ngắn gọn ngoài lề về suy nghĩ, cảm nhận của một số thành viên và cuối cùng là một hành động hô to về một khẩu hiệu nào đó của tổ chức để truyền cảm hứng, nâng cao động lực làm việc cũng như tính trung thành trong tổ chức đó cho mọi thành viên.
Ngoài ra, chúng ta có thể thấy ở các Doanh nghiệp sản xuất với số lượng nhân lực đông đúc, họ thường tổ chức một buổi tập thể dục buổi sáng nhằm nâng cao sức khỏe cho mọi người nhưng quan trọng hơn đó là tính kỷ luật, nề nếp và tinh thần đồng lòng trong một tổ chức.
Tại các DN Việt, chúng ta cũng nên có những hoạt động để xây dựng nên nét văn hóa riêng, đặc thù trong những buổi tổ chức du lịch, tham quan. Đẩy mạnh và duy trì thường xuyên hoạt động “team building” nhằm xây dựng tính đoàn kết nội bộ và hiểu nhau giữa mọi người nhưng quan trọng hơn hết vẫn là mục tiêu chung của tổ chức đó được mọi người thấm nhuần và quyết tâm đạt được.
