Cuối tháng 3 tới đầu tháng 4 sẽ là thời điểm tốt nhất để mua cổ phiếu. Khuyến nghị
MUA MẠNH CP cho ngắn (<3 tháng), trung (3-6 tháng) và dài hạn (trên 6 tháng).
1. Định giá hiện nay như thế nào?
Nếu loại trừ các trường hợp đột biến định giá P/E và P/B trung bình trên 2 sàn đều đang
ở mức thấp kỷ lục.
Lấy mốc giá ngày 16/3/2011
o
P/E:
§ HNX: P/E trailing thấp nhất trong lịch sử với trung bình toàn thị trường là 6,5 lần.
§ HOSE: loại bỏ BVH, MSN, VIC, VPL sẽ có trung bình P/E < 9 lần.
§ 2 sàn hiện có 203 công ty có P/E < 5, chiếm gần 30% số DN niêm yết.
Có lập luận cho rằng với LS tiền gửi 16%-17% hiện nay tương đương P/E 6.x, tuy nhiên LS này hiện chỉ áp dụng cho cá nhân có số tiền lớn và gửi thời gian <6 tháng. LS tiền gửi trung bình dài hạn sẽ quay về mức từ 11-12% khi CPI về dưới 10%/năm. Khi đó P/E trung bình thị trường sẽ quay lại mức 10.x, thậm chí cao hơn khi người ta lại nói về câu chuyện tăng trưởng.
o
P/B:
§ HNX:
P/B 1,1x thấp nhất trong lịch sử (PB tháng 2 2009 là 1.2-1.3x)
§ HOSE:
P/B 1,3x
§ 2 sàn hiện có 339 công ty có P/B <1 chiếm ½ số DN niêm yết. Chúng ta đang có cơ hội mua một số DN tốt, đã khẳng định vị thế trên thị trường ở các mức giá thấp hơn giá góp vốn thành lập 1 doanh nghiệp mới.
o
Dividend yield: nhiều mã CP cho dividend yield hơn 10%/năm thậm chí 15%/năm. Phổ biến trong nhóm này là các CP ngân hàng, thủy điện, khai thác đá, vật liệu xây dựng, và các DN sản xuất hàng tiêu dùng có hoạt động SXKD ổn định và dòng tiền tốt với thị giá thấp quanh 10.000đ/cp. Trong lịch sử chỉ có thời điểm đầu 2006 và 2/2009 thị trường mới xuất hiện các cơ hội cho dividend yield cao như hiện nay.
o
Điểm số vs. 2/2009:
§ VNIndex adjusted sau khi loại trừ BVH, MSN, VIC, VPL từ thời điểm giữa 2010 đến nay hiện đang ở quanh mức 340-350 điểm, cách đáy 235 của năm 2/2009 là 30%.
§ HNX index cách đáy 80 điểm của 2/2009 13%.
§ Nhiều CP đã giảm thấp hơn mức đáy 2/2009 về thị giá. 2 sàn hiện có 146 công ty có thị giá < 10.000đ/cp.
2. Giá CP còn có thể giảm nhiều nữa hay không?
Kể cả trong những lúc thị trường đã giảm mạnh, giá CP luôn có thể giảm thêm 10% thậm chí 20%, chúng ta phải chấp nhận điều này khi tham gia vào thị trường. Tuy nhiên giá CP hiện tại sẽ
khó giảm nhiều và giảm lâu nữa vì những lý do sau:
o
VĨ MÔ
§ CPI: sẽ đạt đỉnh trong tháng 3. CPI tháng 3 theo nhiều dự báo có thể tăng khoảng 2.2%. CPI sẽ giảm đà tăng trong tháng 4 và các tháng sau đó về mức 1% và thấp hơn. Vì vậy nếu nhìn forward 12 tháng từ 4/2011 – 4/2012, CPI có thể chỉ tăng dưới 10%.
§ Tỷ giá: sẽ ổn định trong những tháng tới với điều kiện CP tiếp tục ưu tiên ổn định vĩ mô như đã tuyên bố.
· Tỷ giá thị trường tự do đã bình ổn trở lại về dưới 21.500VND/USD sau khi tăng lên mức 22.500VND/USD cách đây hơn 2 tuần. Điều này bước đầu cho thấy hiệu quả của những chính sách CP đã đưa ra và đang thực hiện. LS huy động USD sẽ giảm trong thời gian tới do nhu cầu cho vay USD của NH giảm xuống theo quy định mới về hạn chế cho vay USD các DN ko có nguồn thu ngoại tệ. Việc giữ USD và gửi vào NH sẽ kém hấp dẫn hơn.
· Nhập siêu sẽ giảm và không còn là tiêu điểm chú ý từ tháng 3. Các tác nhân chính là xuất khẩu duy trì đà tăng tốt dựa trên các mặt hàng nông sản chủ lực trong khi nhập khẩu giảm đà tăng do nguồn USD khan hiếm và việc siết lại tiền tệ cũng như đầu tư công. Việc hạn chế NK thông qua hạn chế nguồn cung USD đã từng được CP Việt Nam thực hiện thành công trong giai đoạn giữa 2008.
· Việc kiểm soát chặt kênh USD và vàng tự do cũng sẽ khiến dòng tiền trong nước hạn chế chảy vào các kênh này gây thâm hụt dự trữ ngoại hối và căng thẳng về tỷ giá.
· Bản thân việc CPI được kiểm soát tốt sẽ giúp VND có giá trị hơn.
§ Lãi suất: sẽ giảm dần sau khi CPI giảm mạnh 1-2 tháng và kỳ vọng CPI giảm. Chuỗi các diễn biến về lãi suất có thể diễn ra như sau:
Nhu cầu cho vay USD giảm => LS huy động huy động USD giảm => huy động VND tăng => LS huy động VND giảm => LS cho vay VND giảm.
Quy trình giảm LS này có thể diễn ra nhanh hay chậm phụ thuộc nhiều nhất vào tốc độ giảm CPI và sự ổn định của tỷ giá. Nếu CPI tháng 4 không cao hơn 1% và từ tháng 5 không cao hơn 0.5%, từ tháng 5 sẽ chứng kiến LS huy động VND giảm ở các khoản huy động vượt trần 16-17% hiện nay và cuối tháng 6 LS huy động chung 14% cũng có thể giảm. Nếu nhìn từ 4/2011-4/2012, người gửi tiền tiết kiệm hiện sẽ hưởng LS thực dương trên 4%.
o
DÒNG TIỀN:
§ Theo dõi lượng tiền mặt và tiền vay của NĐT tại một số CTCK lớn, hiện nay tỷ lệ vay/tiền mặt đang có hoặc tỷ lệ vay/hạn mức cấp tối đa đều đang ở mức rất thấp từ khi sản phẩm margin xuất hiện từ giữa 2010. Điều này cho thấy
sức mua hiện có là lớn và áp lực bán giải chấp nếu có sẽ không đáng ngại. Một tín hiệu nữa là dòng tiềnbắt đầu nộp ròng vào tài khoản trong khoảng 1 tuần trở lại đây. Điều này thường xảy ra khi thị trường suy giảm mạnh và tạo đáy.
§ Khi 2 kênh
USD và vàng bị hạn chế và giao dịch trở nên khó hơn, BDS và CK có thể là những lựa chọn thay thế để tích trữ và đầu tư. CK có lợi thế vì đã trải qua đợt suy giảm rất mạnh kéo dài. Chỉ cần một tỷ lệ nhỏ trong số ước tính khoảng 40 tỷ USD găm giữ vàng và ngoại tệ trong dân quay lại nền KT và TTCK cũng đã là một lực đẩy rất mạnh.
§ Cổ đông nội bộ, cổ đông lớn, và các DN đăng ký mua vào và thực hiện mua vào đang ngày càng phổ biến mặc dù khó khăn về lãi suất và thanh khoản. Điều này khẳng định giá CP đã về mức hấp dẫn đối với các CĐ biết rõ nhất giá trị DN. Đây sẽ là điểm tựa vững chắc cho niềm tin quay trở lại thị trường.
§ Nhà đầu tư nước ngoài hiện không thể hiện lực mua đáng kể nhưng nếu nhìn lại đáy 2/2009, kích hoạt xu hướng lên ban đầu khi vĩ mô còn rất xấu vẫn là NĐT trong nước và NĐT NN chỉ mua khi vĩ mô đã ổn định lại.
§ TTCK Việt Nam đã từng cho thấy trong những điều kiệt khó khăn, tiền tệ thắt chặt nhất, lãi suất cao nhất (6-7/2008 ls huy động 19.5%/năm), tỷ giá biến động mạnh (15.000 lên 19.500VND/USD) thì thị trường vẫn luôn có sức bật mạnh mẽ với lượng tiền sẵn có trong dân (tăng 80% như đồ thị dưới). Vì vậy, không cần tới khi tiền tệ nới lỏng và cung tiền tăng lên, thị trường vẫn có thể có những bước phục hồi mạnh khi những thông tin tích cực hơn bắt đầu hé lộ.
HNX: 12/6/2008 – 4/9/2008 tăng từ 107.7 lên 194.9 điểm
3. Thời điểm mua thích hợp nhất?
Thị trường thấp nhất khi các tin xấu ồ ạt ra và phản ánh vào giá; các thành viên trong thị trường đều bi quan nghĩ rằng thị trường không có cửa tăng vì còn nhiều tin xấu sẽ tiếp tục ảnh hưởng tới giá CP. 99% thị trường không có khả năng mua đúng điểm thấp đó. Chúng ta chỉ có thể xác định vùng đáy và lịch sử cho thấy vùng đáy diễn ra khi:
§ Định giá CP về vùng thấp kỷ lục
§ Các cổ đông lớn, CĐ nội bộ mua vào, Công ty mua CP quỹ
§ Vĩ mô (CPI, lãi suất, tỷ giá) có thể chưa cải thiện nhưng ko xấu hơn và bắt đầu có những điểm tích cực
§ Và thị trường bắt đầu miễn nhiễm với những tin xấu
Chúng ta đã có ¾ điểm nêu trên. Thiên tai tại Nhật Bản, CPI tháng 3 nếu cao hơn 2.5%, hoặc NHNN ra thêm các chính sách thắt chặt tiền tệ có thể là 1 trong các tin xấu để kiểm c hứng việc miễn nhiễm của thị trường trước khi khẳng định đã tạo đáy.
Dù thế nào, vĩ mô sẽ có những chuyển biến tích cực từ cuối tháng 4 và giá CP sẽ tăng trước khi vĩ mô thực sự ổn định trở lại. Thị trường có thể sẽ tạo đáy trong thời điểm vĩ mô khó khăn nhất trong khoảng
cuối tháng 3 tới đầu tháng 4 trước thời điểm CPI công bố. Và đây cũng là giai đoạn tốt nhất để tích lũy cổ phiếu.
4. Giá CP có thể tăng bao nhiêu?
Thị trường tăng mạnh hay nhẹ phụ thuộc vào 2 yếu tố:
o
Giá đã giảm nhiều chưa? phần phân tích định giá ở trên đã khẳng định giá CP
đã giảm rất nhiều.
§ So với thời điểm có rất nhiều tương đồng là tháng 6/2008, giá đa số các CP đang rẻ hơn 20%.
§ HNX so với đỉnh 5/2010 là 188 điểm thì đã sụt giảm hơn 50%, VNIndex adjusted giảm từ 550 điềm về 340 điểm tương đương gần 40%. Chỉ cần phục hồi ½ số điểm đã mất so với đỉnh 2010 (cũng là một năm không quá thuận lợi) thì HNX cũng có thể tăng tới hơn 40% khi quay về mức định giá P/E 8-9.x và VNindex tăng 30% về định giá P/E 11-12.x
o
Dòng tiền mạnh hay không? Việc thị trường tăng 15-20% đầu tiên từ đáy hoàn toàn không cần tới việc có dòng tiền mới. Tuy nhiên sau khi đã hình thành mặt bằng giá mới, xu hướng lên có thể tiếp diễn hay không tùy thuộc vào vĩ mô cải thiện ra sao để kích hoạt dòng tiền của NĐT trong và ngoài nước đẩy giá CP lên tiếp.
KL: Sự kết hợp của dòng tiền sẵn có trong tài khoản, dòng tiền đầu cơ, và đầu tư mới của trong và ngoài nước khi vĩ mô đã cải thiện, từ nay tới cuối năm 2011 HNX hoàn toàn có thể có thời điểm tăng
40-50% từ mốc 87 đã xác lập trong tháng 3. Có những CP có thể tăng mạnh hơn nhiều so với mức tăng chung này của thị trường và đạt mốc tăng
60-80%.
5. Ngành nghề hay cổ phiếu nào đáng chú ý?
Kinh nghiệm Việt Nam cũng như các thị trường phát triển đều cho thấy, những ngành nghề, CP có
giá giảm mạnh nhất trong khủng hoảng sẽ
tăng lại mạnh nhất khi khủng hoảng qua đi. Nổi bật là nhóm CP các công ty chứng khoán, BDS, thép, VLXD, xây lắp, ngân hàng… Tuy nhiên chúng ta cần lưu ý sức bật của mỗi CP sẽ khác nhau dù có thể chung mức giảm giá. Yếu tố kết quả kinh doanh, giá trị tài sản nội tại, hay đơn giản là tính thị trường (beta cao). Dù theo trường phái đầu tư nào: Giá trị, xu hướng, … thì thị trường hiện nay đều đang mở ra những cơ hội rất hấp dẫn.
6. Những rủi ro cần phải lưu ý: Với những thông tin hiện nay, đây là những tác nhân có thể làm ít nhiều thay đổi kịch bản thị trường theo hướng bất lợi hơn.
o Điều hành vĩ mô không nhất quán khi CP sớm từ bỏ ưu tiên cải cách nền kinh tế và chống lạm phát. Điều này sẽ khiến những bất ổn vĩ mô như CPI, tỷ giá sớm quay lại và lại khiến dòng tiền rời bỏ thị trường. Rủi ro này nếu có xảy ra thì sớm nhất cũng sẽ chỉ diễn từ quý 4 2011.
o Nghị Quyết 11 CP hạn chế tín dụng đối với các lĩnh vực phi sản xuất có thể sẽ làm giảm triệt để dòng tiền vào kênh CK trong năm 2011.
o Diễn biến khó lường trên thị trường thế giới: khủng hoảng dầu lửa ở Bắc Phi và Trung Đông, thảm họa sóng thần, hạt nhân tại Nhật Bản… có thể đe dọa kinh tế thế giới khiến các dòng vốn đầu tư co lại…
Đây là lần thứ 3 tôi viết khuyến nghị thị trường mua mạnh đối với CP. Lần 1 vào cuối tháng 5/2008, lần 2 vào đầu tháng 2/2009. Tôi tin rằng lần này thị trường cũng hội đủ các yếu tố hấp dẫn không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích đầu tư CP, và hy vọng chúng ta sẽ có những thành công lớn như những lần trước đây.
Chúc mọi người đầu tư thành công,
Lê Chí Phúc
Investment Director
SGI Capital
