Nâng chuẩn tín dụng gây khó cho DN SME

Áp lực lên hệ thống quản trị:

Song hành cùng với tình trạng căng về thanh khoản là tốc độ gia tăng nợ xấu của Ngân hàng lên cao. Báo cáo mới nhất của Vietcombank cho thấy, nợ dưới tiêu chuẩn quý 3 của Vietcombank là 3,9 %. Hệ thống quản trị của Vietcombank tương đối chặt chẽ và cách đánh giá nợ xấu khá sát sao, có thể nói là ở mức cao nhất của hệ thống NH. Vì vậy nếu nhìn theo quan điểm nông dân, xét một cách tương đối thì việc các NH khác báo cáo nợ xấu khá thấp là ko chuẩn, mà khả năng nợ xấu ở quãng như VCB hoặc hơn là điều hoàn toàn có thể.

Trước những rủi ro hiện hữu, các Ngân hàng đã nhanh chóng cải tiến lại quá trình rà soát, xét duyệt tín dụng đối với các khách hàng. Một loạt Ngân hàng đã có những thay đổi về tiêu chí đánh giá khách hàng, tài sản thế chấp, hay xét duyệt hợp đồng tín dụng.

Ngân hàng Quân đội đi đầu trong hoạt động nâng cao chuẩn định giá tài sản thế chấp. Giá trị định giá tài sản tụt khá sâu so với thời gian trước đây. Điều đó đồng nghĩa với cùng loại tài sản, khách hàng giờ đây chỉ có được hạn mức thấp hơn rất nhiều. Ở khía cạnh khác với khách hàng, Ngân hàng Công thương hiện tập trung chú trọng hoạt động kiểm tra, thẩm định khách hàng với những tiêu chuẩn khắt khe hơn. Những thay đổi này thể hiện rõ quan điểm phòng thủ, giúp các Ngân hàng tái định giá lại tài sản, đánh giá sát hơn mục đích tín dụng và mức tín nhiệm của khách hàng, giúp Ngân hàng giảm bớt rủi ro trong kinh doanh.

Những thay đổi trên đồng nghĩa với việc Ngân hàng đang nâng dần chuẩn tín dụng đối với khách hàng. Quá trình này làm thay đổi hoạt động Ngân hàng khi việc đánh giá và xét duyệt tín dụng sẽ chặt chẽ, sát thực, ít rủi ro hơn, cũng như tác động trực tiếp đến doanh nghiệp khi họ buộc phải chú trọng hơn tới chất lượng công việc cùng với hoạt động quản lý tài chính của mình.

Những tác động ngược chiều:

Ở góc nhìn thanh khoản, việc nâng chuẩn tín dụng sẽ có tác động mạnh lên hệ thống. Trước đây, các Ngân hàng nhỏ thường áp dụng các cơ chế tương đối thông thoáng và có nhiều ưu đãi cho khách hàng của mình để tạo vị thế cạnh tranh. Trong bối cảnh huy động căng thẳng như hiện tại, việc những cơ chế nói trên bị bó hẹp đã dẫn tới một bộ phận doanh nghiệp dịch chuyển giao dịch của mình sang Ngân hàng lớn. Điều đó dẫn tới thanh khoản và giao dịch của những Ngân hàng nhỏ lại càng bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Với các Ngân hàng lớn, trong một hạn mức tín dụng bị giới hạn, việc tiếp nhận những khách hàng mới sẽ có nhiều phát sinh. Ngân hàng buộc phải sàng lọc khi tiếp nhận những yêu cầu về tín dụng. Định mức cho vay cho mỗi doanh nghiệp sẽ bị co hẹp do sự gia tăng của số lượng khách hàng.

Về phía doanh nghiệp, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hiện đang phải đối mặt những điều kiện ràng buộc về tài chính chặt chẽ hơn do nhu cầu kiểm soát rủi ro. Những doanh nghiệp nhỏ và vừa với nguồn vốn và tài sản hạn chế sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình tìm kiếm nguồn tài chính cho công việc của mình, khi các tiêu chí quản lý của Ngân hàng được siết chặt.

Với hiện trạng Ngân hàng nhỏ không ổn định, Ngân hàng lớn không dư dả hạn mức, bài toán tài chính cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ là bài toán nan giải không chỉ một sớm một chiều. Năm 2012 sẽ là năm rất khó khăn cho các DN dạng SME và hệ thống các DN phải rời cuộc chơi sẽ gia tăng nhanh chóng, dù lượng DN giải thể năm nay đã là một con số rất lớn so với trước đây.

…và ảnh hưởng lên hệ thống trong dài hạn

Với quyết tâm giảm lãi suất của NHNN, có thể tới đây khung lãi suất huy động sẽ tiếp tục đi xuống theo định hướng của NHNN.

Đối chiếu với những diễn biến thực tại, việc giảm lãi suất huy động sẽ tiếp tục tạo ra áp lực lên thanh khoản của những Ngân hàng nhỏ. Khi thanh khoản ngày càng căng thẳng, NHNN thực hiện tái cấp vốn và giám sát đặc biệt NH. Theo đó, hoạt động sát nhập sẽ diễn ra như hệ quả tất yếu. Có thể là 2 năm, 3 năm, hoặc 5 năm, nhưng số NH sẽ giảm xuống khoảng một nửa là tất yếu.

Vậy 14% huy động hay thấp hơn chỉ là công cụ để ép thanh khoản các NH. Lộ trình hướng đi đã nhìn rõ. Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận khách quan là những biến động khi cải cách hệ thống theo kiểu này cực kỳ nguy hiểm. Cái giá phải trả cũng ko rẻ chút nào, với chỉ tiêu đo lường là lượng hy sinh của các DN SME trong năm 2012 tới.

Theo Arrowhanoi (Vinase)
Tựa đề tự đặt