Thanh khoản Ngân hàng - Nguyên nhân và giải pháp

Khoảng vài năm trở lại đây, khi mà chính phủ luôn cố gắng phấn đấu phát triển nền kinh tế với tốc độ tăng trưởng GDP tương đối cao thì luôn xảy ra tình trạng tăng trưởng tín dụng nóng, sau đó là lạm phát (hoặc nguy cơ lạm phát), rồi hạn chế hoặc dừng hẳn tăng trưởng tín dụng, hút tiền từ lưu thông về thì thanh khoản của hệ thống Ngân hàng lại căng thẳng, người dân lại càng hoang mang cho những khoản tiền gửi tiết kiệm của mình.

Thật vậy, nếu chúng ta nhìn lại những tháng đầu năm 2008, lãi suất tiền gửi tiết kiệm liên tục tăng nóng, lãi suất liên ngân hàng cũng tăng chóng mặt, các Ngân hàng Thương mại chạy đua lãi suất làm mặt bằng lãi suất huy động liên tục tăng từ mức 12% lên tới 18,6%/năm. Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã hai lần tăng lãi suất cơ bản lên 12%/năm và 14%/năm, đỉnh điểm là việc phát hành tín phiếu bắt buộc, qua đó đã đẩy lãi suất cho vay lên mức 21%/năm, đồng thời, không cho phép các Ngân hàng Thương mại thu phí đối với hoạt động cho vay nhằm đẩy lãi suất cho vay lên cao hơn nữa. Với những yếu tố trên, thanh khoản của hệ thống Ngân hàng đã lâm vào trình trạng cực kỳ căng thẳng.

Trở lại với năm 2009, cùng với chính sách kích cầu sau khủng hoảng kinh tế, cho đến thời điểm này – cuối tháng 12/2009 - tăng trưởng tín dụng đã đạt mức 37,7% (thống kê của Ngân hàng Nhà Nước), lạm phát có dấu hiện gia tăng do sự hấp thụ nguồn vốn của nền kinh tế vẫn còn yếu kém. Thực thi chính sách tiền tệ, hạn chế lạm phát quay trở lại, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh tăng lãi suất cơ bản từ 7%/năm lên 8%/năm. Theo đó lãi suất huy động bị khống chế không quá 10.5%/năm và lãi suất cho vay không quá 12%/năm. Tuy nhiên trên thực tế, lãi suất huy động trên hầu hết các kỳ hạn của các Ngân hàng đều đã đạt trên 10,49%, đường “cong” lãi suất đã trở thành đường “thẳng”, các Ngân hàng lớn đã tạm ngưng cho vay, các khoản vay hiện hữu đã bị điều chỉnh lãi suất theo hướng tăng, thậm chí Ngân hàng đã tiến hành chọn lọc khách hàng vay, ưu tiên những khách hàng đã có uy tín và chấp nhận lãi suất cao. Lãi suất liên Ngân hàng cũng tiếp tục phi mã, có lúc đạt đến 28%-30%. Điều này cho thấy tình hình thanh khoản của hệ thống Ngân hàng hiện nay có dấu hiệu tiếp tục lại quay trở lại thời kỳ của năm trước và là một bài toán cực kỳ nan giải.

Nguyên nhân nào?

Các tác nhân khách quan làm hạn chế dòng tiền vào

·         Chu kỳ kinh doanh là một tác nhân quan trọng. Theo thời vụ ở những tháng cuối năm phát sinh nhu cầu nguồn tiền lớn để các Doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động kinh doanh, quyết toán công nợ cho những Doanh nghiệp khác, chi trả lương thưởng cho cán bộ nhân viên, thực hiện cam kết giải ngân cho các Đối tác, giải quyết hàng tồn kho, nhập khẩu hàng hóa... tạo nên một chu kỳ căn thẳng nguồn vốn vào những tháng cuối năm. Năm nay, lại đặc biệt hơn khi mà Ngân hàng hạn chế cho vay vào thời điểm này nên có thể có một nguyên nhân tâm lý khác đó là việc gâm giữ tiền mặt cũng như chậm thanh toán các khoản nợ đến hoặc sắp đến hạn, chấp nhận trễ hạn để tận dụng nguồn vốn vay. Điều này làm cho dòng tiền quay trở lại Ngân hàng không cao mặc dù lãi suất tiếp tục tăng nóng.

·         Chính sách hỗ trợ lãi suất 4% của chính phủ đã đến hạn, điều này cũng có thể là một nguyên nhân. Các Doanh nghiệp dùng nguồn vốn hỗ trợ ngắn hạn này đầu tư vào những hạng mục dài hạn hơn để sản xuất kinh doanh nên khi đến hạn, họ phải lo nguồn khác để thanh toán cho Ngân hàng. Điều này làm cho vòng quay tiền trở về Ngân hàng có độ trễ và hệ thống Ngân hàng bị ảnh hưởng nhất định.

Các tác nhân chủ quan của Ngân hàng làm tăng rủi ro thanh khoản

·         Cơ cấu khách hàng và chất lượng tín dụng kém, Ngân hàng tập trung tín dụng vào một số khách hàng lớn hoặc tỷ trọng tín dụng cho một ngành, một địa phương nào đó chiếm phần lớn trong tổng dư nợ hoặc trong tổng huy động có một khách hàng chiếm tỷ trọng lớn, đến khi họ rút một cách bất ngờ thì dẫn đến rủi ro thanh khoản.

·         Rủi ro về kỳ hạn tín dụng, đó là khi hiện nay Ngân hàng chỉ huy động được vốn ngắn hạn nhưng lại đi cho vay trung và dài hạn làm mất cân đối về kỳ hạn giữa tài sản nợ và tài sản có của Ngân hàng.

·         Rủi ro lãi suất và khe hở lãi suất, thực tế hiện nay cho thấy khi tình hình lãi suất tăng nóng, lãi suất huy động được điều chỉnh tăng hàng ngày, thậm chí hàng giờ, khách hàng luôn chọn kỳ hạn ngắn để gửi tiền; tuy nhiên lãi suất đầu ra (cho vay) lại cần có một độ trễ nhất định để điều chỉnh tăng lên tương ứng. Thông thường trong các Hợp đồng tín dụng, lãi suất được điều chỉnh 3 tháng một lần, điều này làm cho sự chênh lệch lãi suất đầu vào đầu ra bị thu hẹp đáng kể, ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. Mặt khác khi lãi suất tăng nóng, khách hàng gửi ngắn hạn có xu hướng rút tiền nhanh, chọn nơi nào có lãi suất cao nhất để gửi trong khi đó khách hàng vay thường chấp nhận lãi quá hạn để tiếp tục vay vì nếu trả đúng hạn, vay mới thì lãi suất sẽ cao hơn mà chưa chắc lại được vay lại. Điều này cũng tạo ra một rủi ro lớn về tính thanh khoản của Ngân hàng.

·         Rủi ro mất cân đối trong cơ cấu tài sản, điều này xuất phát hầu hết từ áp lực lợi nhuận ngắn hạn của cổ đông lên Ban điều hành mà quên mất những nguyên tắc trong quản trị tài sản nợ và tài sản có. Trong danh mục tài sản của mình, Ngân hàng có phần đầu tư vào cổ phiếu và trái phiếu, trong đó quan trọng nhất là trái phiếu chính phủ và/hoặc tín phiếu kho bạc. Trái phiếu chính phủ/tín phiếu kho bạc mặc dù lãi suất không hấp dẫn nhưng nó lại là một nguồn cực kỳ quan trọng cho Ngân hàng để nhận chiết khấu từ Ngân hàng Nhà nước một khi thanh khoản có vấn đề. Điều này, bất cứ Ngân hàng nào, đặc biệt là Ngân hàng nhỏ, đều hiểu nhưng với tiềm lực tài chính yếu thì khó có thể cạnh tranh với các Ngân hàng lớn hơn trong việc đấu thầu các loại tài sản trên.

·         Rủi ro từ tính lỏng của tài sản (Asset liquidity: là đặt tính của tài sản có thể chuyển nhanh sang tiền mặt) không ổn định, Một tổ chức tài chính (ngân hàng) có thể mất khả năng thanh khoản nếu chỉ số tín nhiệm tín dụng của tổ chức này giảm sút, tổ chức này đối mặt với tình trạng lượng tiền ra ồ ạt không dự kiến được trước hay một sự kiện nào đó khiến cho các đối tác không muốn giao dịch hoặc cho vay đối với tổ chức đó. Tổ chức này cũng đối mặt với rủi ro thanh khoản nếu thị trường hoạt động của tổ chức này có nguy cơ mất khả năng thanh khoản. Rủi ro thanh khoản thường đi kèm với nhiều rủi ro khác. Nếu một đối tác vay tiền của ngân hàng có nguy cơ vỡ nợ thì ngân hàng sẽ phải huy động tiền từ những nguồn khác để thanh toán khoản đi vay của ngân hàng, bù đắp vào chi trả này. Nếu ngân hàng không có khả năng huy động tiền từ các nguồn khác để thanh toán khoản nợ thì chính ngân hàng này cũng phải đối mặt với rủi ro vỡ nợ. Như vậy, rủi ro thanh khoản gắn liền với rủi ro tín dụng.

Rủi ro thanh khoản là một loại rủi ro quan trọng bậc nhất đối với một tổ chức kinh tế, đặc biệt là đối với các tổ chức tài chính. Có rất nhều trường hợp trong thực tế, một tổ chức kinh tế có tài sản rất nhiều, nợ rất ít nhưng hoàn toàn có thể phá sản do yếu tố rủi ro thanh khoản này khi “tính lỏng” của tài sản không bù đắp nổi khả năng thanh toán trong thời điểm đó. Ở mức nhẹ hơn, rủi ro này có thể gây nên khó khăn hoặc đình trệ hoạt động kinh doanh của tổ chức đó trong một thời điểm cụ thể.

Giải pháp nào?

Đối với hệ thống Ngân hàng thương mại

1.      Cân đối cơ cấu và tỷ trọng tài sản nợ, tài sản có cho phù hợp với năng lực
Việc làm này là cực kỳ quan trọng trong việc giữ vững thanh khoản cho Ngân hàng.

·         Thực hiện cơ cấu huy động và cho vay, đặt ra một tỷ lệ phù hợp về huy động ngắn hạn, cho vay trung và dài hạn, điều chỉnh tỷ lệ huy động từ dân cư và từ các tổ chức kinh tế (thị trường 1) và tỷ lệ tham gia thị trường liên Ngân hàng (thị trường 2).

·         Xem xét ưu tiên phát hành các giấy tờ có giá cho nghiệp vụ huy động vì các loại giấy tờ này đảm bảo cho Ngân hàng có nguồn vốn ổn định, không biến động thường xuyên như tiền gửi thông thường.

·         Hạn chế cho vay tập trung vào một số khách hàng lớn, hạn chế tín dụng vào một số ngành nghề hay địa phương cụ thể, đa dạng khách hàng và ngành nghề để tối ưu hóa và hạn chế rủi ro danh mục cho vay. Hạn chế cho vay vào những lĩnh vực có độ rủi ro và có tính đầu cơ cao như chứng khoán, bất động sản.

·         Nghiêm túc thực hiện các Qui định về dự trữ bắt buộc và dự trữ thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước.

·         Ưu tiên đầu tư vào các tài sản dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt một cách nhanh chóng nhưng vẫn đảm bảo có hiệu quả kinh doanh.

2.      Thực hiện việc quản lý tốt chất lượng tín dụng, kỳ hạn tín dụng, rủi ro lãi suất và khe hở lãi suất:

·         Giảm tối thiểu tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn, có kế hoạch tìm hiểu khách hàng và dự trù cho những tình huống xấu nhất.

·         Cần thiết đưa ra một tỷ lệ nhất định về việc lấy nguồn huy động ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn phù hợp với từng Ngân hàng, từng thời kỳ, tránh tỷ lệ quá cao dẫn đến mất an toàn thanh khoản.

·         Có những sản phẩm, dịch vụ phù hợp cho từng loại khách hàng nhằm giữ chân khách hàng cũ và tránh tình trạng rút tiết kiệm trước hạn gây khó khăn cho việc cân đối kỳ hạn huy động và cho vay.

·         Ngày càng hoàn thiện các Qui chế, qui trình để giải quyết một cách khoa học và hiệu quả bài toán cân đối kỳ hạn, hạn chế rủi ro lãi suất và khe hở lãi suất.

3.      Nghiên cứu và tìm giải pháp cho mối quan hệ rủi ro giữa rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá …đến rủi ro thanh khoản để có chính sách đúng đắn và phòng ngừa đến mức tối đa những thiệt hại do yếu tố thanh khoản gây ra.

4.      Luôn cập nhật và áp dụng các công cụ tài chính hiện đại để giảm thiểu rủi ro thanh khoản.  Áp dụng công cụ Repo cho các khoản đầu tư là chứng khoán nợ, Future hay Forward để giảm thiểu những rủi ro về sự biến động lãi suất, SWAP để cơ cấu lại tàu sản nợ, tài sản có nhằm hạn chế tác động của rủi ro lãi suất, rủi ro kỳ hạn.

5.      Cần thiết phải xem Quản trị rủi ro thanh khoản là một ưu tiên hàng đầu trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng bằng cách nâng cao năng lực quản trị của ban điều hành, nâng cao năng lực hoạch địch và dự báo để có kế hoạch chủ động đối phó kịp thời.

Đối với Ngân hàng Nhà nước

1.      Thông qua các công cụ điều hành chính sách tiền tệ như nghiệp vụ thị trường mở, liên Ngân hàng, chiết khấu, tái cấp vốn … để hỗ trợ thanh khoản cho các Ngân hàng thương mại.

2.      Cần thiết thanh tra, giám sát chặt chẽ và liên tục để đảm bảo tính an toàn thanh khoản của hệ thống.

Thay lời kết, tác giả xin mượn lời tham luận của Ông Nguyễn Đức Hưởng - – Tổng Giám đốc Ngân hàng Liên Việt tại một Hội nghị Ngân hàng gần đây: “Thanh khoản là cái ngọn, hoạt động của các NHTM là cái gốc. Cái gốc cơ bản ngoài các chỉ tiêu kinh tế liên quan đến tài sản nợ - tài sản có của các NHTM, rủi ro từ đạo đức nghề nghiệp của cán bộ nhân viên ngân hàng…vẫn tập trung ở 4 yếu tố sống còn liên quan đến sự tồn tại phát triển và cạnh tranh hội nhập của bất cứ một NHTM nào, đó là: Quy mô tổng tài sản, hiện đại hóa, nguồn nhân lực và quản trị chiến lược theo chuẩn mực quốc tế”, “ Hiệu quả quản trị rủi ro thanh khoản không chỉ dừng ở thanh khoản mà có quan hệ mật thiết với tất cả hoạt động của từng NHTM, của hệ thống NHTM, của hệ thống định chế tài chính và liên quan đến cả cơ chế vĩ mô….nhưng trước hết, bản thân NHTM phải làm tốt”.

Người Việt chinh phục người Việt dùng hàng Việt

Đầu tháng 8/2009 vừa qua, Bộ Chính Trị đã ban hành văn bản số 264, thông báo Kết luận của Bộ Chính trị về tổ chức cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".

Thật ra đây là một vấn đề không hề mới trên thế giới cũng như đối với người dân Việt Nam. Xa nhất là Mỹ đã đưa ra chương trình “Buy American” trong gói kích thích kinh tế sau cuộc đại khủng hoảng năm 1929-1933, sau đó các nước khác cũng bắt đầu áp dụng như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… Việt Nam cũng đã có ít nhất là tinh thần này vài năm về trước khi Báo Sài Gòn Tiếp Thị tổ chức bình chọn “Hàng Việt Nam chất lượng cao” nhằm giúp các Doanh nghiệp Việt có chỗ đứng và khuyến khích người tiêu dùngViệt sẽ chú ý hơn tới hàng Việt, dần dần loại trừ tâm lý sính hàng ngoại vốn tồn tại day dẳng từ bao năm qua.

Có rất nhiều ý kiến cho rằng việc Bộ Chính Trị thông qua chương trình này khơi dậy tinh thần yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc của người Việt, và một điểm nữa quan trọng hơn là hiện nay hàng Trung Quốc đang tràn vào Việt Nam với một tốc độ chóng mặt. Hàng Trung Quốc vào Việt Nam với rất nhiều con đường khác nhau như chính thức, buôn lậu, xách tay … nhưng có một điểm chung mà ai cũng phải thừa nhận đó là rẻ! Nếu cứ tiếp tục tình hình như thế này thì hàng Việt sẽ rất khó chống chọi với hàng ngoại, đặc biệt là hàng Trung Quốc và nền kinh tế nước ta ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới.

Khi Việt Nam gia nhập WTO và mong muốn giữ vững quan hệ thương mại với các nước, đặc biệt là Trung Quốc thì Việt Nam không thể kêu gọi người tiêu dùng trong nước không dùng một mặt hàng nào đó của nước ngoài được. Mặt khác hiện nay, Việt Nam cũng chỉ dừng ở mức kêu gọi tinh thần dùng hàng Việt chứ chưa có bất cứ hình thức phân biệt đối xử hay hàng rào thuế quan nào đi ngược lại với tinh thần tự do hóa thương mại của tổ chức WTO. Như vậy, không thể cho rằng đây là một hình thức bảo hộ thương mại của Việt Nam, đây đơn thuần chỉ là lời kêu gọi chung. Cũng cần phải nói thêm, tự do hóa thương mại giữa các nước sẽ là một giải pháp tối ưu để tận dụng tất cả các ưu thế của các nước, các vùng địa lý để mang lại thịnh vượng cho các nền kinh tế tham gia vào quá trình toàn cầu hóa này.

Trở lại vấn đề kêu gọi, lời kêu gọi của Bộ Chính Trị sẽ vẫn mãi là lời kêu gọi nếu Việt Nam không thực hiện các biện pháp đồng bộ nhằm vào hai vấn đề; Một là hỗ trợ Doanh nghiệp Việt nâng cao khả năng cạnh tranh mạnh mẽ hơn, châm chút phục vụ khách hàng nội địa chất lượng hơn, hay nói cách khác là Nhà nước sẽ không còn ưu đãi hay bảo hộ gì nữa cho Doanh Nghiệp Việt kể từ thời điểm này mà tự thân Doanh Nghiệp sẽ đứng vững trên đôi chân của mình, tự họ sẽ phải chinh phục người tiêu dùng nội địa dùng hàng của mình bằng chất lượng, giá cả, uy tín, cung cách phục vụ, hệ thống phân phối thuận tiện cho khách hàng …; Hai là, khuyến khích người Việt dùng hàng Việt nếu hàng Việt và hàng ngoại tương đương về các tiêu chí như chất lượng, giá cả, khuyến mãi, cung cách phục vụ, sự thuận tiện trong mua sắm ….

Đó là vấn đề cho người bán và người mua, với vai trò là nhà quản lý, nhà nước cũng cần nên xem xét, giải quyết nhanh các vấn đề sau để đảm bảo sự cạnh tranh được bình đẳng và có hỗ trợ cho tinh thần “người Việt dùng hàng Việt”.

1.      Thứ nhất, hiện nay năng lực của các cơ quan như Quản lý thị trường, hải quan, kiểm dịch … còn rất yếu kém. Cơ quan Hải quan không ngăn chặn được (hoặc cố tình không ngăn chặn được) hàng nhập lậu qua biên giới, quản lý thị trường thì không đủ nhân lực, không đủ khả năng để quét sạch các loại hàng gian, hàng giả, kém chất lượng hay quá thời hạn sử dụng, cơ quan kiểm dịch thì lại thiếu các công cụ, dụng cụ cần thiết để có thể triệt để loại bỏ các mặt hàng gây nguy hại đến sức khỏe con người … Do đó, với vai trò là nhà quản lý và là cơ quan tạo sân chơi bình đẳng cho các Doanh nghiệp, nhà nước nên nhanh chóng có kế hoạch & thực hiện nâng cao năng lực của các cơ quan này.

2.      Thứ hai, hiện việc thiết lập hệ thống hóa tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam phải được đặt ưu tiên lên hàng đầu. Nó giúp loại bỏ các mặt hàng nhập ngoại gây ảnh hưởng đến cạnh tranh và sức khỏe của người dân. Vấn đề này cực kỳ quan trọng khi chúng ta ngày càng thâm nhập sâu hơn với nền kinh tế thế giới. Hiện tại, vấn đề không phải là bộ máy yếu kém, hay về trình độ mà nó là vấn đề về lợi ích cục bộ và sự quyết tâm của các cơ quan quản lý.

3.      Thứ ba, hàng Trung Quốc hiện nay được xem là rẻ nhưng cũng có rất nhiều vấn đề về chất lượng. Chúng ta nên tận dụng triệt để điều này để tuyên truyền, làm cho người tiêu dùng hiểu rõ và có hành vi tiêu dùng hợp lý.

4.      Thứ tư, cần nhân rộng mô hình “hàng Việt Nam chất lượng cao” như Báo Sài Gòn Tiếp Thị đã thực hiện trong những năm vừa qua là rất tốt, cần tận dụng tốt các phương tiện truyền thông, phối hợp với Doanh nghiệp tổ chức đưa hàng về khu vực nông thôn, kết hợp với Ngân hàng và các tổ chức tài chính khác thực hiện việc hỗ trợ tài chính cho tiêu dùng …

5.      Thứ năm, khi đã khuyến khích dùng hàng Việt Nam thì cũng cần định nghĩa rõ ràng hơn nữa hàng như thế nào thì được gọi là hàng Việt Nam? Hàng hóa của một Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hay FDI sử dụng nguyên vật liệu tại Việt Nam, sử dụng nhân công tại Việt Nam, tổ chức bán hàng hóa tại Việt Nam thì có được gọi là hàng Việt Nam?

6.      Thứ sáu, nhìn xa hơn một chút chúng ta cũng sẽ thấy Việt Nam đã có thời gian trước đây thực hiện bảo hộ một số ngành công nghiệp nhất định như ngành công nghiệp ô tô để sau này có khả năng cạnh tranh khi mở cửa thị trường. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện bảo hộ, chúng ta không có sự chuẩn bị từng bước kỹ càng hoặc bảo hộ không đúng đối tượng (như ngành công nghiệp ô tô chúng ta lai bảo hộ cho những thương hiệu nước ngoài là các Doanh nhiệp FDI đặt nhà máy chỉ thực hiện công đoạn lắp ráp tại Việt Nam) nên cho đến giờ này Việt Nam vẫn chưa có ngành công nghiệp ô tô đúng nghĩa.

  Bất kỳ chính sách bảo hộ nào cũng có hai mặt, nếu chúng ta không khéo thực hiện theo đúng lộ trình thì những Doanh nghiệp được bảo hộ sẽ không bao giờ “lớn lên” được, không có khả năng cạnh tranh quốc tế hoặc sẽ trở thành một Doanh nghiệp độc quyền khi còn bảo hộ nhưng khi không còn bảo hộ thì sẽ “chết”. Những thứ mà hiện nay Việt Nam cho đến giờ này có thế mạnh xuất khẩu được chỉ nằm ở dạng tài nguyên thiên nhiên hoặc sức lao động của con người chứ chưa hề có một mặt hàng nào ở dạng công nghiệp mà đã được nhà nước bảo hộ. Do đó, nhà nước cần tiến hành rà soát và mạnh dạn cắt giảm hoặc loại bỏ các chính sách bảo hộ ở cac Doanh nghiệp, các ngành mà cho đến giờ này vẫn chưa thấy hiệu quả của việc bảo hộ đó. Việc này tạo điều kiện thuận lợi cho người tiêu dùng Việt Nam được tiếp cận và tiêu dùng những hàng hóa tốt, có chất lượng và giá cả hợp lý hơn.

  Không thể hô hào suông, không thể “bắt ép” người tiêu dùng Việt dùng hàng Việt, không thể “bắt ép” các đơn vị truyền thông quảng bá, khuyến khích người Việt dùng hàng Việt mà chất lượng, giá cả thì kém hẳn so với hàng ngoại. Như vậy, để cuộc vận động trên có ý nghĩa thực tiễn cần sự phối hợp từ nhiều phía, trong đó quan trọng nhất và chủ động nhất vẫn là phía Doanh Nghiệp Việt, họ phải làm sao chinh phục được người Việt dùng hàng Việt theo đúng cơ chế thị trường.

M&A - Một số vấn đề cần lưu ý

Khi nền kinh tế phát triển, các Doanh nghiệp các ngành nghề ra đời ngày càng nhiều và áp lực cạnh tranh ngày càng cao. Để đứng vững & phát triển trên thương trường là điều rất khó khăn, đòi hỏi Doanh nghiệp phải cật lực đấu tranh sinh tồn. Lẽ đương nhiên là những Doanh nghiệp nào có tiềm lực mạnh về nhân sự, kỹ thuật, công nghệ, tổ chức & có chiến lược phát triển Doanh nghiệp mình một cách chuyên nghiệp và bài bản thì sẽ có cơ mai tồn tại và phát triển mạnh thêm, còn ngược lại, sẽ bị đào thải dưới áp lực của cơ chế thị trường khắc nghiệt. Kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển, càng gia nhập sâu vào nền kinh tế thế giới thì cơ hội cũng như thử thách cho các Doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn đang ở phía trước.

Hiện nay theo thống kê, số doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện chiếm khoảng 95% số Doanh nghiệp tại Việt Nam, đây là những Doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn khi đi vào kinh doanh, đặc biệt là trong đợt khủng hoảng tài chính thế giới vừa qua. Phía trước họ, chỉ có hai con đường, một là giải thể/phá sản, hai là tái cơ cấu, tăng cường “chất” cho Doanh nghiệp của mình để tồn tại & phát triển. Thực tế cho thấy các Doanh nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam hiện nay đang thiếu vốn, thiếu nguồn lực về kỹ thuật và công nghệ hiện đại giúp giảm chi phí, thiếu thị trường, đầu ra…, để tồn tại họ phải giải quyết các vấn đề đó. Các hoạt động M&A (mua bán & sát nhập Doanh nghiệp) được xem là một trong những giải pháp quan trọng cho vấn đề trên.

Hiện tại, một số quan niệm vẫn còn cho rằng, M&A là mua đứt bán đoạn cả Doanh nghiệp, M&A không những thế mà nó còn là các hoạt động tập trung dưới dạng đầu tư gián tiếp, mua cổ phần. Bài viết này không đi sâu phân tích tình hình thị trường M&A của Việt Nam trong thời gian vừa qua, cũng như không tập trung nêu lên những khái niệm, những kinh nghiệm từ thị trường M&A nước ngoài mà chỉ muốn tập trung nhìn lại những tồn tại trong thị trường này, những điều cần lưu ý cho cơ quan quản lý nhằm làm cho thị trường M&A của Việt Nam ngày càng lớn mạnh hơn.

Cơ hội cho các bên

Trên đường phát triển của mình, những Doanh nghiệp nhỏ thường tìm những Đối tác lớn hay đối tác nước ngoài (hay thường gọi là Đối tác chiến lược) đi cùng, họ sẽ giúp cho Doanh nghiệp về vốn, về kinh nghiệm, về thị trường. Ngược lại những Doanh nghiệp lớn hay những Đối tác nước ngoài muốn xâm nhập vào những ngành nghề mới, những thị trường mới mà mình chưa có kinh nghiệm mà muốn rút ngắn thời gian xây dựng thì M&A là cách ngắn nhất. Nhà đầu tư nước ngoài hiện nay cũng đã bắt đầu triển khai mạnh các hoạt động M&A khi Việt Nam đã bắt đầu mở cửa các lĩnh vực dịch vụ như viễn thông, ngân hàng và tài chính theo cam kết gia nhập WTO, trước đó họ chỉ tham gia đầu tư hầu như ở lĩnh vực FDI.

Như vậy, chúng ta có thể thấy rằng tiềm năng về một thị trường M&A tại Việt Nam là rất lớn và sẽ diễn ra thật sự sôi động trong những năm sắp tới, đây là cơ hội cho tất cả các bên, bao gồm: bên mua, bên bán, bên tư vấn và cả nhà nước.

Những tồn tại hiện nay

Thị trường M&A tại Việt Nam hiện còn rất non trẻ, chúng ta có thể thấy như sau:

1.      Các doanh nghiệp tại Việt Nam đang trên đường phát triển hoặc đang gặp khó khăn rất mong muốn tìm một Đối tác nước ngoài để mời vào làm “Đối tác chiến lược” nhằm giúp cho họ vốn, kinh nghiệm… để phát triển Doanh nghiệp. Tuy nhiên do chưa có kinh nghiệm thương lượng, chưa tìm hiểu rõ Đối tác có thể giúp mình được những gì, những cam kết của Đối tác có cơ sở hay không? … Những trường hợp thực tế cho thấy khi Doanh nghiệp tìm ra được đối tác thì xảy ra một số tình huống:

a.       Đối tác này chỉ là một tay “Đầu tư tài chính’ có hạng, nghĩa là chỉ tham gia mua cổ phần của Doanh nghiệp trong một thời gian nào đó rồi bán lại cho người khác mà thực sự không quan tâm nhiều đến mong muốn được hỗ trợ của Doanh nghiệp. Sau một thời gian, đối tác này bán lại cổ phần rồi thu khoảng chênh lệch, Doanh nghiệp không được hưởng lợi ích hoặc rất ít từ Đối tác này.
b.      Khi cần Đối tác, các Doanh nghiệp Việt Nam đôi khi lại đánh giá giá trị của mình quá thấp, hoặc rất nhiều trường hợp lại đánh giá cao đến mức “trên trời” mà không có cơ sở thuyết phục.
c.       Khi định giá giá trị Doanh nghiệp, các Doanh nghiệp Việt Nam hầu hết còn lúng túng, không thể hiện tính minh bạch, công khai trong công tác tài chính, không giới thiệu được tiềm năng của Doanh nghiệp của mình để Đối tác đánh giá đúng thực chất.

d.      Những bất đồng về văn hóa, phong cách kinh doanh, những cách hiểu sai lệch về ngôn ngữ … làm cho các bên hiểu lầm và không hài lòng về nhau, dẫn đến việc hợp tác không được lâu dài.

2.      Bên mua khi tìm ra được đối tác định góp vốn vào thì gặp một số trở ngại về mặt pháp lý, tính minh bạch về tài sản, tài chính của bên bán, hoặc thậm chí nội bộ của bên bán vẫn chưa thống nhất với nhau về việc chọn Đối tác và giá bán.

3. Khung pháp lý của Việt Nam mặc dù đã được cải thiện rất nhiều trong những năm vừa qua những vẫn chưa hoàn thiện. Thực chất luật thường đi sau cuộc sống, tuy nhiên chúng ta có thể rút ngắn thời gian này bằng cách tham khảo và học hỏi ở những nước phát triển, nơi có thị trường M&A phát triển cao.

Hiện nay, Luật Doanh Nghiệp là văn bản pháp lý duy nhất điều chỉnh cả loại hình công ty trong nước và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam thực hiện các giao dịch M&A.

·         Khi mua bán và sáp nhập Doanh nghiệp, thì ngoài những tài sản hữu hình và vô hình thuộc về bên mua thì có một loại tài sản vô hình rất quan trọng khác là tài sản con người. Hiện tại, Bộ Luật Lao Động chỉ có một điều khoản quy định về việc bàn giao người lao động liên quan đến các giao dịch M&A (Điều 66). Điều này qui định rất chung chung và khá hạn chế dưới góc độ người sử dụng lao động.

·         Tiếp theo là vấn đề qui định về trách nhiệm và quyền lợi của những khoảng nợ, trách nhiệm thanh toán của người đi mua và Doanh nghiệp bán. Hiện tại theo Qui định, khi mua lại một doanh nghiệp thì bên mua phải chịu hoàn toàn mọi vấn đề liên quan đến pháp nhân của doanh nghiệp đấy. Những khoản nợ, những rủi ro trong hoạt động thương mại và cả những vấn đề liên quan đến pháp lý của doanh nghiệp bán khi chuyển nhượng cho bên mua thì bên mua phải chịu toàn bộ. Như vậy, nếu trong trường hợp bên mua và bên bán thỏa thuận được với nhau về những khoản nợ và những trách nhiệm thanh toán đó thì lại không có hướng dẫn rõ ràng để áp dụng trong thực tế.

·         Điểm thứ ba là về vấn đề qui định về định nghĩa Doanh nghiệp Việt Nam, Doanh nghiệp nước ngoài đặt trụ sở tại Việt nam, có quốc tịch Việt Nam, như vậy có được xem là Doanh nghiệp Việt Nam hay không, hay Doanh nghiệp có 1% vốn nước ngoài có được xem là Doanh nghiệp Việt Nam, hay hiện nay qui định về mức độ sở hữu tối đa của nước ngoài trong một Doanh nghiệp trong nước thì sau khi đã sở hữu hết tỷ lệ cho phép (được gọi là room) thì Doanh nghiệp nước ngoài này lập một Doanh nghiệp Việt Nam khác đầu tư vào, như vậy có vi phạm?
Ngoài ra hiện nay, ngoài cơ chế đấu giá thông thường khi cổ phần hóa các Doanh nghiệp Nhà nước, nhằm thu hút  thêm Nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào Doanh nghiệp, thì phương thức bán thỏa thuận cổ phần có tạo điều kiện cho nhà Đầu tư nước ngoài tận dụng đàm phán mua cổ phần với giá rẻ đi kèm với sở hữu một lượng lớn cổ phần tại những Doanh nghiệp này? Thực tế đã có trường hợp nhà Đầu tư nước ngoài mượn tay nhà đầu tư nội để đàm phán mua cổ phần với nhiều ưu đãi hơn. Điều này sẽ rất nguy hiểm nếu thông qua hình thức mua - bán như vậy, cơ quan quản lý không thể nắm bắt được chính xác những thương vụ và tỷ lệ vốn đầu tư gián tiếp để có đối sách phù hợp. ·         Điểm thứ tư về hình thức góp vốn, các nhà đầu tư có thể góp vốn vào một Doanh nghiệp bằng rất nhiều hình thức như tiền mặt (VND, USD hay các ngoại tệ khác), vàng, đá quý, tài sản bằng công nghệ, phát minh, sáng chế … cũng cần thiết phải qui định đồng nhất & rõ ràng.

·         Điểm cuối cùng là về thuế thu nhập doanh nghiệp, hiện nay những doanh nghiệp mua sẽ phải gánh chịu phần thuế thu nhập từ doanh nghiệp bán trong khi phần lợi nhuận thu được từ việc mua này chưa được thu... đây là những bất cập cần phải sửa đổi sớm.

4.      Như đã đề cập ở trên, M&A được gọi là một thị trường, mà đã là thị trường thì cần có các bên tham gia thị trường là bên mua, bên bán, bên môi giới, tư vấn, hàng hóa, giá cả hàng hóa, và cơ quan quản lý để đảm bảo việc giao dịch được diễn ra công bằng, khách quan và minh bạch. Vai trò của các bên tham gia là cực kỳ quan trọng trong việc hình thành nên một thị trường vận hành ổn định và chuyên nghiệp; trong các Bên tham gia thị trường, bên trung gian tư vấn và môi giới chiếm vị trí không thể thiếu đối với những thị trường đặc biệt mới mẻ như tại Việt Nam. Thời gian vừa qua, các Công ty chuyên về tư vấn Môi giới M&A cũng đã bắt đầu hình thành và hoạt động, như công ty Del Partners, liên doanh giữa Del Partners và Audon Partners, Tiger Invest... Các công ty chứng khoán với vai trò chức năng Môi giới và tư vấn tài chính Doanh nghiệp là những đơn vị có lợi thế nhất trong mảng M&A này, điển hình như SSI, ACBS, VCBS … , với những mục tiêu sẽ trở thành mô hình Ngân hàng đầu tư hàng đầu tại Việt Nam. Tuy nhiên, đối với Việt Nam, loại hình M&A, Ngân hàng đầu tư là hoàn toàn mới mẻ, do đó trình độ nhân lực và kinh nghiệm của các bên tư vấn này vẫn còn có hạn chế nhất định, số Công ty thật sự chuyên nghiệp & có kinh nghiệm trong mảng M&A này vẫn không đủ cho tương lai.

5.      Trong M&A, việc hợp nhất các Doanh nghiệp cùng ngành hoặc theo ngành dọc (nghĩa là một Doanh nghiệp hợp nhất với các Doanh nghiệp cung cấp nguyên vật liệu và/hoặc các Doanh nghiệp phân phối) tạo nên một Doanh nghiệp với qui mô hoạt động lớn hơn và hiệu quả hơn, đó là điều không phải bàn cãi. Tuy nhiên, nếu Doanh nghiệp này đủ lớn để tạo nên vị trí độc tôn, độc quyền trên thị trường thì điều này cần phải lưu ý thật cẩn trọng. Hiện chúng ta vẫn còn đang thiếu những qui định chi tiết và rõ ràng về vấn đề này, đặc biệt cho các cổ đông có yếu tố nước ngoài đã có đề cập ở trên.

Giải pháp nào?

Khi gia nhập WTO thì độ mở cửa sẽ lớn hơn nhiều, và sẽ không có gì ngạc nhiên nếu trong thời gian tới đây, các Doanh nghiệp lớn sẽ tiến hành mua lại những Doanh nghiệp nhỏ lẻ, làm ăn không hiệu quả, qua đó khuyến trương hoạt động kinh doanh của mình. Đối với nhà đầu tư nước ngoài, họ sẽ có cơ hội thâm nhập sâu hơn vào nền kinh tế Việt Nam được xem là rất tiềm năng trong tương lai gần, đặc biệt ở các nhóm ngành tài chính, ngân hàng, dịch vụ phân phối, bán lẻ, bất động sản, xây dựng mà trước đó họ không thể hoặc mất rất nhiều thời gian để tạo dựng được tại Việt Nam.

Nguyên tắc của người làm chính sách là phải thỏa mãn được cả hai yếu tố, đó là phải tạo ra được sự hấp dẫn của thị trường M&A nhằm khuyến khích đầu tư, tạo cơ hội cho những Doanh nghiệp làm ăn hiệu quả phát triển, tạo năng suất cao, góp phần phát triển kinh tế đất nước, khuyến khích và thu hút đầu tư nước ngoài vào những lĩnh vực mà chúng ta đã có cam kết khi gia nhập WTO, mặt khác phải kiểm soát được và hướng thị trường M&A đi theo ý muốn của mình. Để làm được việc đó, thiết nghĩ các cơ quan quản lý phải giải quyết được những tồn tại hiện nay đã nêu ở trên. Cụ thể như sau:

1.      Tăng tính cạnh tranh của thị trường M&A bằng cách tăng nhu cầu nội tại của thị trường theo hai hướng bên mua và bên bán. Nhà nước tạo cơ hội công bằng về mặt cạnh tranh bình đẳng cho mọi thành phần Doanh nghiệp, từng bước bắt buộc minh bạch hóa trong hoạt động kinh doanh của Doanh nghiệp.

2.      Từng bước hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động M&A, người viết thiết nghĩ chúng ta nên xây dựng cho hoạt động M&A một khung pháp lý riêng biệt vì hoạt động này có liên quan đến rất nhiều vấn đề như xác định & định giá Doanh nghiệp (Due Diligence), giải quyết các vấn đề về tài chính, tài sản hữu hình, vô hình, nợ, các trách nhiệm thanh toán khác trong các trường hợp, lao động, cổ phần, cổ phiếu của các bên liên quan, thuế, luật áp dụng cho pháp nhân mới trong các trường hợp … Khung pháp lý này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để các bên tham gia xác lập giao dịch, địa vị của bên mua, bên bán, khía cạnh pháp lý sau khi kết thúc giao dịch mua bán.

3.      Nguồn nhân lực có kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn cho hoạt động M&A là cực kỳ quan trọng, nguồn nhân lực này nằm ở cả bốn bên, bên mua, bên bán, bên tư vấn, môi giới và cả cơ quan quản lý nhà nước. Trước mắt nên ưu tiên tận dụng nguồn nhân lực có kiến thức và kinh nghiệm từ nước ngoài về, tạo điều kiện cho họ thâm nhập vào thực tiễn hoạt động của các Doanh nghiệp tại Việt Nam để hiễu rõ hơn và có cơ sở để có thể định giá, và tư vấn một cách chính xác và khách quan. Thực chất các hoạt động M&A cho từng Doanh nghiệp sẽ có từng đội ngũ chuyên viên đánh giá khác nhau như về kỹ thuật, máy móc, công nghệ, chuyên viên về tài chính, về marketing, thương hiệu, pháp lý… Các cơ quan quản lý phải xem trọng vấn đề này nếu muốn thị trường M&A tại Việt Nam phát triển chuyên nghiệp, đi vào hoạt động trong khuôn khổ.

4.      Có sự hỗ trợ nhất định của cơ quan quản lý nhà nước cho Doanh nghiệp khi họ cần một Đối tác, đặc biệt là đối tác nước ngoài làm Đối tác chiến lược. Sự hỗ trợ đó bao gồm:

a.       Thông qua các cơ quan ngoại giao ở nước ngoài, các tổ chức kinh tế đánh giá khía cạnh pháp lý, tiềm lực của đối tác, chiến lược của họ là gì? có phù hợp với Doanh nghiệp không?

b.      Có thể giúp Doanh nghiệp thông qua các Hiệp hội ngành, nghề nghiệp để đánh giá chính xác khả năng và tiềm năng của Doanh nghiệp đang bán.

c.       Tư vấn cho Doanh nghiệp các bước thực hiện, đặc biệt là về khía cạnh pháp lý và quản lý nhà nước để đảm bảo thực hiện nhanh chóng và hiệu quả cho cả bên mua và bên bán.

5.      Thông tin trong hoạt động M&A cực kỳ quan trọng cho cả bên bán và bên mua. Với vai trò của mình, các cơ quan quản lý nhà nước phải có trách nhiệm đảm bảo thông tin cho cả hai Bên được minh bạch và công khai nhằm giảm tối đa thiệt hại có thể có cho cả hai Bên, trên cơ sở đó tạo nên uy tín và niềm tin cho các giao dịch sau này và là nền tảng để thị trường M&A phát triển bền vững.

Đồng hồ đầu tư

Là một trong những chỉ báo tốt nhất về xu thế vận động và những điều kiện của nền tài chính, bất động sản cũng như thị trường vốn. Được công bố lần đầu tiên tại Luân Đôn vào năm 1937 nhằm đưa ra phân tích về những xu thế vận động của thị trường. Tuy nhiên vẫn còn khá nhiều người chưa chịu chấp nhận luồng tư duy mới này và áp dụng nó vào thực tế.
 

www.SAGA.vn l Link Stock

Vùng đáy của đồng hồ đầu tư:

Khi niềm tin của nhà đầu tư sa sút, tình trạng phá sản khắp mọi nơi và lãi suất lao dốc thì hãy nhớ rằng: Đó chính là lúc chúng ta nên lạc quan - thời điểm chín muồi và thích hợp cho những phi vụ mua bán và sáp nhập.

Nhân tố chính đằng sau mỗi chu kỳ kinh tế chính là bản thân hệ thống tư bản. Khủng hoảng thực chất là sự tăng trưởng quá nóng của tín dụng. Những phi vụ đầu cơ vay mượn vốn từ ngân hàng, những vụ giao dịch nhà đất đầy rủi ro và tình trạng lạm phát.

Luôn ghi nhớ trong giảm phát khi mà giá của nhiều mặt hàng giảm sút thì giá trị của tiền lại không hề giảm. Đó là thời điểm rất tốt để nắm giữ tiền mặt và thoát khỏi các khoản đầu tư khác.

Chu kỳ kinh tế xuất hiện.



Đa số các nhà đầu tư tập tễnh vào nghề đều đợi đến khi thị trường đi lên mới mua vào cố phiếu hoặc các tài sản khác. Vấn đề là ở chỗ, khi họ nhận ra xu thế của thị trường thì cũng là lúc các nhà đầu tư kinh nghiệm đã hành động trước để tiến lên giai đoạn khác cao hơn. Những nhà đầu tư dày dặn này bắt đầu mua khi nhận ra xu thế tăng. Cách duy nhất để biết được thời điểm chính xác là dựa vào đồng hồ đầu tư. Lý thuyết này chủ yếu dựa trên một hiện tượng khá phổ biến đó là chu kỳ kinh tế thường xuất hiện đều đặn sau khoảng 7 đến 9 năm một lần.

Hiểu rõ về đồng hồ đầu tư

Là một nhà đầu tư có nghĩa bạn phải hiểu khá đầy đủ và chi tiết về xu thế vận động và ý nghĩa của đồng hồ đầu tư. Khi bạn đã trải qua một chu kỳ kinh tế đầy đủ và chứng kiến sự luân phiên giữa bùng nổ và phá sản, giữa tăng và giảm, bạn sẽ nhận thức được tầm quan trọng của việc xác định thời điểm và điều khiển những quyết định đầu tư của mình.

Việc quen thuộc với cơ chế hoạt động của một đồng hồ đầu tư là cần thiết vì nó sẽ cho bạn những hướng dẫn đích đáng khi đi tới thành công trong lĩnh vực tài chính. Ý nghĩa của công cụ này là chỉ ra mối liên hệ vòng tròn giữa các khoản đầu tư như cố phiếu, trái phiếu hay bất động sản cũng như thứ tự xuấthiện của từng loại. Tuy nhiên, nó không phải là một công cụ tốt nhất để tiên đoán thời điểm chính xác của nhiều khuynh hướng đa dạng khác nhau. ( chẳng có gì là tuyệt đối cả!)

Một đồng hồ đầu tư tốt sẽ chỉ ra cho bạn nên cân đối khoản đầu tư của mình một cách thích đáng nhất sau khi đầu tư vào một khoản thịnh hành nhất như lãi suất, giá cả hàng há và lạm phát.Nó chỉ ra rằng ví dụ như giá cổ phiếu, phụ thuộc vào thị trường bất động sản và chu kỳ của lãi suất cố định.

Ví dụ:
12h:
Đây là thời kỳ bùng nổ của nền kinh tế với sự gia tăng mạnh mẽ nhu cầu về bất động sản khiến giá nhà đất tăng vụt. Song song với đó là việc lãi suất tăng do nhu cầu về tiền của các quỹ đầu tư tăng lên đáng kể. Lãi suất tăng, nhiều công ty làm ăn thua lỗ và không trả được nợ. Và khi giá nhà đất tăng, tiền đổ vào bất động sản,cố phiểu lại đi xuống

3h
Lúc này viễn cảnh tươi sáng cho các nhà đầu tư không còn. Lãi suất tăng quá cao và dòng tiền di chuyển từ các kênh như thị trường chứng khoán và bất động sản về cho vay ăn chênh lệch. Nền kinh tế đi dần vào suy thoái kéo đến pha 6 giờ

6h
6h là thời điểm suy thoái đã lan rộng và tác động lớn đến nền kinh tế. Nhà đầu tư lo lắng, không đủ khả năng trả nợ, nhu cầu vay tiền giảm và lãi suất lại quay đầu đi xuống. Nền kinh tế có dấu hiệu phục hồi nhẹ và các công ty làm ăn có lãi kéo giá cố phiếu đi lên.

7h
Đây là lúc mọi người rời bỏ thị trường, tháo chạy trên thị trường cố phiếu như là kết quả của việc suy giảm kinh tế trước đó.

Một pha khác của đồng hồ đầu tư lại chuẩn bị bắt đầu, và nền kinh tế có dấu hiệu hồi phục khi giá cố phiếu và bất động sản rục rịch tăng trở lại.



Tại sao lại là chu kỳ kinh tế?

Hiểu rõ chu kỳ của nền kinh tế và mối tương quan giữa các loại hình đầu tư giúp bạn tối đa hoá khoản lợi nhuận của mình cho dù bạn có ở đâu đi chăng nữa.

Câu hỏi đặt ra: tại sao chu kỳ kinh tế luôn xuất hiện đầu tiên? Câu trả lời vô cùng đơn giản:nền kinh tế thế giới là tập hợp của biết bao quốc gia với những đồng hồ khác nhau. Mỗi quốc gia lại bao gồm những cá nhân với những quan điểm và xu thế không hoàn toàn giống nhau

Vậy ... Việt nam đang ở mấy giờ?

Lý thuyết này có vẻ còn khá mới mẻ tại Việt nam nhưng thực sự nó là một kim chỉ nam cho các nhà đầu tư và hoạch định chính sách. Nhưng nếu được coi là một kim chỉ nam thì hiện tại Việt nam đang là mấy giờ trên chu kỳ của đồng hồ này và chúng ta nên làm gì để chớp được đúng thời cơ sinh lợi.

Hiện tại, cũng như tình trạng chung của nền kinh tế thế giới, pha 12 giờ với sự bùng nổ của nền kinh tế đã thực sự đi qua, chúng ta đang ở trong vùng đệm của khoảng từ 12h đến 3h. Lúc này là thời kỳ của sụt giảm chứng khoán, giảm phát, sản xuất đình đốn, lãi suất giảm mạnh, thất nghiệp tăng cao và phá sản thì xuất hiện đầy rẫy khắp mọi nơi. Nhưng, khi chu kỳ này đi qua, chúng ta có thể hoàn toàn tin tưởng nền kinh tế sẽ lại phục hồi và đi lên trong chu kỳ của chính nó.

Việc cần làm không phải là ngồi than vãn và bi quan nữa mà là tìm cách khắc phục nó, một cách có chiến lược và mục tiêu rõ ràng:tung tiền có mục đích, hỗ trợ lãi suất nhắm kích cầu nhưng làm thế nào để tránh đảo nợ, xuất khẩu làm sao có xuất siêu đấy nhưng lại chủ yếu từ kim loại quý và vàng bạc là tài nguyên chứ không phải từ thực lực của nền sản xuất? Hút tiền từ trái phiếu ngoại tệ nhưng hãy nhìn xa vào tương lai của một nền kinh tế mà tỷ lệ Đô la hóa đã xấp xỉ mức 30%?... Người ta thường nói khủng hoảng cũng chính là cơ hội nếu ta nhìn ra và nắm bắt được nó. Và một công cụ có tốt đến mấy cũng sẽ không còn ý nghĩa nếu không được áp dụng vào thực tế để làm tốt nhiệm vụ chỉ báo của mình!

7 lý do khởi nghiệp ngay từ bây giờ

Phần lớn các cuộc suy thoái trong lịch sử thường diễn ra trong vòng 10 tháng, sau đó là quá trình phục hồi và phát triển mạnh kéo dài 50 tháng. Nếu kinh tế thế giới tuân theo quy luật này, bây giờ là thời điểm vàng để các doanh nhân trẻ nhập cuộc.

Có 7 lý do giải thích tại sao bạn nên bắt đầu gia nhập thương trường ngay bây giờ.

1. Mọi thứ đang rẻ hơn trước rất nhiều

Chi phí đất đai, trang thiết bị cho tới mặt bằng thương mại, nhân công đang ở mức thấp, một điều kiện lý tưởng cho các thương vụ làm ăn. Gia nhập thị trường bất động sản cũng như thị trường tài chính lúc này cũng rất thích hợp bởi giá các loại tài sản đều giảm mạnh. Với lĩnh vực liên quan tới máy móc công nghiệp và xây dựng, đây cũng là thời điểm lý tưởng. Nhiều người đã phải chờ đợi hàng năm cho tới lúc giá cả thị trường về mức hợp lý để nhập cuộc và thời điểm đó đã tới.

2. Dễ dàng lựa chọn nhân sự trình độ cao hơn

Khi mà những tập đoàn khổng lồ như Microsoft phải tiết kiệm chi phí nhân công, đây là cơ hội để bạn chọn lựa nguồn nhân lực trình độ cao với mức lương hợp lý. Vào lúc bạn chuẩn bị thành lập doanh nghiệp, thật tuyệt khi có vô vàn kỹ sư công nghệ trình độ cao đang chờ được tuyển dụng. Nhiều kế toán viên và luật sư cũng đang tìm kiếm cơ hội mới. Họ sẽ giúp doanh nghiệp của bạn khởi động với nền tảng tốt và chi phí hợp lý.

3. Nhiều cơ hội giành hợp đồng

Trong bối cảnh doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn tới chi phí đầu vào, mọi thứ đều được đặt lên bàn để cân nhắc. Tuy nhiên, ngay cả khi chào giá cao hơn một chút, bạn vẫn có cơ hội thắng cuộc, nếu sản phẩm đưa ra có chất lượng tốt hơn hẳn. Bạn cũng có nhiều cơ hội giành hợp đồng bởi trong lúc khó khăn, các doanh nghiệp thường mong muốn tìm kiếm đối tác mới với cách thức làm ăn khác biệt, hiệu quả và sáng tạo hơn.

4. Được ưu đãi thuế

Có thể bạn không để ý nhiều về chuyện thuế má khi bàn kế hoạch khởi nghiệp. Nhưng các ưu đãi về thuế cho doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế sa sút rất đáng lưu tâm và nên được bổ sung vào danh sách những lợi ích dành cho chủ doanh nghiệp.

5. Có cơ hội huy động vốn từ người thân

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán và bất động sản đóng băng, nhiều người trong gia đình và bạn bè của bạn không muốn đầu tư tiền vào lĩnh vực này nữa. Đây sẽ là cơ hội nếu bạn muốn được họ hỗ trợ về tài chính cho các dự án mới hay cho kế hoạch mở rộng kinh doanh. Là chỗ quen biết, lại hiểu rõ bạn, họ sẽ không ngại ngần nếu chuyện kinh doanh của bạn thuận buồm xuôi gió.

6. Dễ quảng bá hình ảnh doanh nghiệp

Báo chí rất thích những gì khác thường. Trong khi tất cả mọi người bi quan về tình hình kinh tế, còn bạn lạc quan tiến vào thương trường, bạn sẽ trở thành tâm điểm chú ý. Như vậy, bạn có cơ hội PR về doanh nghiệp của mình một cách hiệu quả mà không tốn kém đồng nào, bởi bạn là người dám đi ngược xu thế.

7. Nếu vừa mất việc, không có lựa chọn nào tốt hơn là tự kinh doanh

Đôi khi quyết định kinh doanh tốt nhất thường nảy sinh khi bạn rơi vào bước đường cùng. Sẽ chẳng có gì bất ổn nếu bạn quyết định lập doanh nghiệp sau khi nhận thông báo nghỉ việc. Lúc trắng tay, cũng là khi bạn có nhiều động lực để kiếm tiền càng nhanh càng tốt.

Song Linh (theo Entrepreneur)

Hai cách nhìn về nguyên nhân khủng hoảng

Sự mất cân bằng toàn cầu đã gây ra khủng hoảng kinh tế, hay sự buông lỏng quản lý mới là "tội đồ"?

Những người có quan điểm cho rằng mất cân đối toàn cầu (global imbalances) gây ra cuộc khủng hoảng nhìn nhận, một lượng tiền dư thừa từ những quốc gia có tỷ lệ tiết kiệm cao, như Trung Quốc và các nước xuất khẩu dầu lửa, đã chảy vào nước Mỹ. Những dòng tiền này khiến lãi suất tại Mỹ được duy trì ở mức thấp và tạo ra sự bùng nổ trong lĩnh vực cho vay tín dụng, tiếp đó là sự tăng vọt của giá các loại tài sản như nhà đất và chứng khoán. Rốt cục, khi những bong bóng này vỡ, khủng hoảng tài chính nổ ra theo.

Từ cách phân tích này, có thể thấy, “phương thuốc” dài hạn nhằm khắc phục những vấn đề trên cho kinh tế thế giới chính là cách thức giải quyết những mất cân đối này.

Tuy nhiên, IMF lập luận rằng, sự mất cân đối toàn cầu không thể là nguyên nhân gây khủng hoảng nếu như các tập đoàn tài chính không có khả năng sáng tạo quá cao trong việc phát triển những cơ cấu và công cụ mới để phục vụ cho nhu cầu tìm kiếm lợi nhuận cao của giới đầu tư.

Những công cụ này mang tính rủi ro cao hơn những gì người ta có thể hình dung về chúng. Quá lạc quan về sự gia tăng tiếp theo của giá tài sản, các nhà đầu tư không chịu nhìn gần vào bản chất của loại tài sản mà họ đã mua. Thay vào đó, họ dựa vào những phân tích mà các tổ chức xếp hạng tín nhiệm cung cấp. Trong khi đó, trong một số trường hợp, các tổ chức đánh giá này thậm chí còn bán lời khuyên về việc làm thế nào để có thể “bịt mắt” hệ thống xếp hạng tín nhiệm.

IMF cho rằng “sự né tránh những kỷ luật thị trường” này đã đóng một vai trò lớn trong sự hình thành của khủng hoảng.

Cũng theo IMF, một vấn đề lớn nữa là hệ thống giám sát tài chính tỏ ra lỏng lẻo, bất lực và có quy mô quá hạn chế. Cơ quan này cho rằng, hệ thống tài chính phi ngân hàng (shadow banking system) - một mạng lưới có độ ràng buộc lẫn nhau cực cao, gồm các ngân hàng đầu tư, các quỹ đầu cơ, các tổ chức cho vay địa ốc… -  lại không nằm dưới sự giám sát của các quy chế chặt chẽ (chẳng hạn các quy định về mức độ đủ vốn) thường được áp dụng cho các ngân hàng thương mại.

Theo lập luận của IMF, một phần lý do dẫn tới tình trạng này là tầm quan trọng trong hệ thống của các tổ chức thuộc mạng lưới trên đã không được đánh giá đúng mức như các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, việc các tổ chức trên ở trong tình trạng quản lý lỏng lẻo lại khuyến khích các ngân hàng thương mại (có các chi nhánh là các tổ chức phi ngân hàng như đề cập ở trên) trốn tránh các quy định về mức vốn bằng cách đẩy rủi ro vào những tổ chức này.

Dần dần, hệ thống các tổ chức tài chính này phình to tới nỗi chúng đóng một vai trò thực sự quan trọng trong hệ thống. Nói như cách mà người ta thường nói lúc này, chúng đã “quá lớn” hoặc “quá ràng buộc” để rơi vào cảnh đổ vỡ. Cuối năm 2007, một số tính toán về tài sản của những tổ chức dạng ngân hàng (bank-like institution) nằm ngoài vòng kiểm soát của các quy định chặt chẽ ở Mỹ đã lên tới gần 10.000 tỷ USD, lớn ngang với giá trị tài sản của hệ thống ngân hàng thương mại có kiểm soát của nước này.

Với những lập luận trên, không có gì đáng ngạc nhiên trước việc IMF sẽ dùng tiếng nói của mình để thúc đẩy sự tăng cường việc giám sát hệ thống tài chính qua một loạt tài liệu chuẩn bị cho cuộc họp của nhóm G20 vào giữa tháng 4 tới đây.

Trong số một loạt đề xuất của IMF, tổ chức này muốn hệ thống tài chính phi ngân hàng phải tuân thủ những quy định ngặt nghèo đã áp dụng đối với các ngân hàng. Đáng chú ý, IMF cho rằng, các quy tắc giám sát cần tập trung vào việc một tổ chức tài chính có những hoạt động gì, thay vì việc tổ chức đó được gọi tên ra sao.

Đồng thời, IMF cũng muốn các nhà điều hành cần tập trung rộng hơn vào những vấn đề dẫn tới rủi ro hệ thống (đòn bẩy nợ, cấp vốn, hay tính ràng buộc lẫn nhau) - những vấn đề có tầm quan trọng lớn nhưng lại bị xem nhẹ cho tới khi ngân hàng đầu tư Lehman Brothers sụp đổ và kéo theo sự hỗn loạn trên thị trường toàn cầu. Ngoài ra, IMF còn đề xuất thắt chặt giám sát các hoạt động ngân hàng xuyên biên giới, các quy định về công bố thông tin, các chỉ số rủi ro hệ thống và hợp tác quốc tế.


Tuy nhiên, ở đây vẫn tồn tại một vài điểm cần bàn.

Lý do mà IMF đưa ra để lý giải cho việc vì sao xảy ra khủng hoảng là một ví dụ cổ điển về cách thức các tổ chức tài chính đánh lừa hệ thống giám sát. Không ai có khả năng lường trước được những cách thức các tổ chức tài chính có thể sử dụng để qua mắt các cơ quan chức năng. Lúc này, ai cũng đã nhận ra rằng, các tổ chức tài chính phi ngân hàng đã phát triển lớn tới mức gây rủi ro hệ thống, nhưng trước kia, các nhà hoạch định chính sách đâu có nhìn thấy trước được điều này.

Việc tăng cường giám sát có thể sẽ giúp giải trừ được những rủi ro đã dẫn tới cuộc khủng hoảng hiện nay, nhưng chẳng điều gì có thể ngăn các nhà tài chính thôi không tìm ra những cách thức mới để lách những quy chế kiểm soát mà IMF đang đề xuất. Bắn trúng một mục tiêu di động quả là một việc khó.

Lại nói tới những mất cân đối toàn cầu. Theo quan điểm của IMF, nói chung, nếu không có những hoạt động chấp nhận rủi ro cao của các tổ chức tài chính được sự hỗ trợ của sự giám sát lỏng lẻo, những mất cân đối này sẽ không thể tự mình gây ra khủng hoảng.

Nhưng công bằng mà nói, nếu không có dòng tiền khổng lồ đi tìm kiếm lợi nhuận, các công cụ tài chính đầy may rủi mà IMF buộc tội gây rủi ro hệ thống như ở trên có lẽ đã không sinh sôi nảy nở và gây họa như chúng tã làm.

Gần đây, một số người đã chỉ trích chính sách của IMF thúc giục các nước châu Á xây dựng dự trữ ngoại hối khổng lồ sau khi xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính khu vực cách đây một thập kỷ, dẫn tới những mất cân bằng toàn cầu. Đây có thể chính là một phần lý do vì sao mà IMF lại phải đối mạnh mẽ tới vậy cách lý giải nguyên nhân khủng hoảng của các chuyên gia như Krugman hay Paulson, và đổ lỗi cho cách quản lý lỏng lẻo của nước Mỹ.

“Mục tiêu di động” - Hai cách nhìn khác nhau
 
Thời gian gần đây, nhiều nhà kinh tế học và hoạch định chính sách, bao gồm cả những nhân vật nổi tiếng như Paul Krugman, người đoạt giải Nobel kinh tế 2008, đồng thời là một nhà báo chuyên mục của tờ New York Times, và cựu Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Henry Paulson, cùng có quan điểm cho rằng, sự mất cân đối toàn cầu - có thể được hiểu là những khoản thặng dư thương mại khổng lồ của một số quốc gia như Trung Quốc, và thâm hụt thương mại cũng vĩ đại không kém của một số nước khác như Mỹ - là nguyên nhân sâu xa gây ra khủng hoảng tài chính.

Tuy nhiên, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) không nhất trí với quan điểm này. Trong một tài liệu công bố ngày 6/3, IMF lập luận, "thủ phạm" chính gây ra khủng hoảng không gì khác chính là tình trạng buông lỏng quản lý hệ thống tài chính, cùng với việc không tuân thủ kỷ luật thị trường. Kinh tế gia trưởng Olivier Blanchard của IMF cho rằng, sự mất cân đối toàn cầu chỉ “gián tiếp” tiếp tay cho khủng hoảng.

Lập luận này nghe giống như thể tổ chức kinh tế vĩ mô quốc tế hàng đầu của thế giới đang cố “đùn đẩy trách nhiệm”. Tuy nhiên, việc xác định đúng nguyên nhân của cuộc khủng hoảng hiện nay có một vai trò rất quan trọng, để biết xem chính sách kinh tế vĩ mô hay việc tăng cường giám sát thị trường tài chính sẽ đem tới giải pháp đúng đắn cho đống đổ nát này.

(Theo Economist)

Tương lai nào cho các Công ty chứng khoán năm 2009?

Hiện nay, theo số liệu từ UBCKNN đã có 103 Công ty chứng khoán đã được cấp giấy phép, trong số đó có một số hiện vẫn chưa hoạt động.

Nếu căn cứ vào tình hình kinh tế Việt Nam trong năm vừa qua và tình hình thị trường chứng khoán Việt Nam nói riêng thì cho đến thời điểm này là thời điểm cực kỳ khó khăn hay không muốn nói là “ngàn cân treo sợi tóc” cho các Công ty chứng khoán hiện tại.

Tình trạng hiện tại

Tại thị trường chứng khoán Việt Nam , các Công ty chứng khoán thuộc một trong 4 dạng sau:

1. Dạng 1: là Công ty con hay có phần góp vốn lớn của một Ngân hàng, điển hình như VCBS của Vietcombank, BSC của BIDV, ACBS của ACB, Rồng Việt của Eximbank, Thăng Long của MB …Thế mạnh kinh doanh của các Công ty chứng khoán thuộc dạng này là được sự hậu thuẩn mạnh mẽ từ Ngân hàng mẹ tạo ra một chuỗi sản phẩm liên hoàn từ Ngân hàng bán lẻ đến mô hình Ngân hàng đầu tư. Tuy nhiên do đặc thù mối quan hệ nên nhà đầu tư hay khách hàng khó có thể chọn một Ngân hàng khác để sử dụng dịch vụ hoặc đơn giản hơn là các sản phẩm của các Công ty chứng khoán này không có độ mềm dẻo & linh hoạt hơn so với đối thủ dạng khác.
2. Dạng 2: thuộc các Tập đoàn, Tổng Công ty Nhà nước, và các Công ty, Doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác, điển hình như: BVSC thuộc Bảo hiểm Bảo Việt, Bảo Minh, FPTS thuộc FPT, Gia Quyền thuộc Vinatex, SJCS thuộc SJC …. Họ có thế mạnh là mối quan hệ và trình độ hiểu biết sâu sắc về ngành đó, dễ dàng xâm nhập các khách hàng nội bộ, tạo ra được thế mạnh là đặc thù riêng trong mảng tư vấn tài chính Doanh nghiệp trong ngành đó. Tuy nhiên, điểm yếu lớn nhất của các Công ty chứng khoán dạng này là không có kinh nghiệm về tài chính, chứng khoán, không có một đơn vị tài chính mạnh đứng phía sau để hỗ trợ, khi tiếp cận khách hàng thì chỉ tận dụng quan hệ mà không chứng tỏ được chất lượng dịch vụ làm cho khách hàng cảm thấy bị ép sử dụng dịch vụ.
3. Dạng 3: thuộc các tập đoàn tài chính, quỹ lớn từ nước ngoài như KimEng, Miare Asset, Morgan Stanley Hướng Việt, Mekong … Các Công ty này có lợi thế về đầu ra cho các sản phẩm tư vấn tài chính Doanh nghiệp, Môi giới đầu tư. Tuy nhiên, hiện nay các Công ty này chưa thực sự triển khai hoạt động mạnh tại VN có thể do phần vốn hóa thị trường còn khá nhỏ, các khung pháp lý cho hoạt động Môi giới, minh bạch hóa thông tin của các Doanh nghiệp niêm yết chưa rõ ràng và đầy đủ, hệ thống khớp lệnh, cơ sở hạ tầng công nghệ còn yếu, chi phí thuê nhân sự từ nước ngoài vào lớn và có thể chưa tận dụng hết công sức của họ…
4. Dạng 4: thuộc các cá nhân có kinh nghiệm trong ngành hoặc chưa có kinh nghiệm lập ra, điển hình như VNDirect, Tân Việt, Đại Việt, Âu Việt ….

Theo tìm hiểu của người viết thì các Công ty chứng khoán nước ngoài có hai loại, một là Full Service Broker, hai là Discount broker. Full Service broker là dạng Ngân hàng đầu tư chú trọng mảng tư vấn cho khách hàng, môi giới đầu tư những dự án lớn, điển hình là các Ngân hàng đầu tư lờn trên thế giới như Goldman Sach, Citibank, Merry Lynch…. Dạng thứ hai – Discount Broker có mảng Môi giới hoàn toàn tự động, cung cấp dịch vụ thông qua hạ tầng mạng internet, và dạng này cũng cung cấp tư vấn đầu tư cho khách hàng cũng qua mạng, điển hình như E-trade hay Ameritrade ….

Tại Việt Nam các Công ty có chiến lược phát triển lâu dài và có tiềm lực vượt qua thách thức hiện cũng đang đi theo hai dạng này. Có thể kể ra như sau: dạng Ngân hàng Đầu tư có VCBS, ACBS, SSI, BVSC … dạng Discount Broker có: FPTS, VNDirect, Gia Quyền ( EPS ), TVSI ….
Nếu chúng ta so sánh với một số nước trong khu vực có thể thấy sự quyết liệt trong canh tranh trên thị trường chứng khoán Việt Nam giữa các công ty chứng khoán. Như Thái Lan hiện chỉ có 41 công ty, Malaysia là 37 công ty và Đài Loan là 31 công ty, trong khi đó qui mô vốn hóa của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay vẫn còn nhỏ hơn nhiều lần so với các trong khu vực.
Như vậy, việc miếng bánh quá nhỏ mà lại có nhiều người cùng nhau chia sẻ thì sớm hay muộn những người nào có tiềm lực và hướng đi đúng sẽ tồn tại, số còn lại phải giải thể, sáp nhập hoặc phá sản. Thực tế hiện nay theo thống kê của Sở giao dịch chứng khoán TP HCM - HOSE có 70-80% Công ty chứng khoán đang hoạt động cầm cự, phải cắt giảm nhân lực, giảm lương, thu hẹp diện tích và địa bàn hoạt động.

Ngoài ra, theo công văn số 177/UBCK-QLKD của Ủy ban Chứng khoán gửi các công ty chứng khoán yêu cầu về việc hoàn tất thủ tục tăng vốn theo Nghị định số 14/2007/NĐ-CP chậm nhất là ngày 25/2/2009. Nội dung bắt buộc tăng vốn điều lệ nhằm để hạn chế tối đa việc xin phép cho ra Công ty chứng khoán tiếp tục, mặt khác nhằm nâng cao năng lực hoạt động của các Công ty chứng khoán hiện tại.

Tuy nhiên, cho đến hiện nay (12/3/2009) vẫn chưa có nhiều Công ty chứng khoán đạt yêu cầu tăng vốn theo qui định. Trái lại với điều kiện huy động vốn cực kỳ khó khăn trong giai đoạn khủng hoảng, việc các Công ty chứng khoán (khoảng 55 Công ty chứng khoán được thành lập trước Luật chứng khoán mới) phải giảm bớt nghiệp vụ kinh doanh là điều khó tránh khỏi. Thưc tế cho thấy, các Công ty này đã giảm nghiệp vụ, nhiều nhất vẫn là Bảo lãnh phát hành, kế tiếp là tự doanh. Tuy nhiên vẫn còn một số vẫn chưa nghiêm chỉnh chấp hành Qui định. Nên chăng UBCKNN một mặt vẫn yêu cầu các Công ty chứng khoán nghiêm túc chấp hành, đưa ra các biện pháp chế tài nghiêm buộc phải thực hiện, mặt khác có nhiều biện pháp hỗ trợ họ về mặt thủ tục và nên tập trung tại thời điểm này vào các biện pháp hỗ trợ và tăng cường tính minh bạch, nâng cao tính thanh khoản, khơi thông nguồn vốn cho thị trường.

Lối thoát nào?

Trở lại vấn đề cho các Công ty chứng khoán, bài toán đặt ra là sau khi giảm nghiệp vụ, và hiện nay là đối mặt với vô vàn khó khăn, các Công ty chứng khoán sẽ phải làm gì để tồn tại và phát triển?

Thu gọn hoạt động để chờ thời cơ khi thị trường phục hồi?

Đây chỉ là một giải pháp tình thế trong lúc khó khăn, khi thị trường hồi phục thì thế mạnh cạnh tranh của Công ty là gì để tiếp tục hoạt động & phát triển khi tất cả các nguồn lực về cơ sở vật chất, con người bị cắt giảm tối đa mà Công ty vẫn chưa có một thế mạnh nào khả dĩ, đặc biệt là các Công ty có qui mô vừa và nhỏ.

Thu gọn hoạt động, tìm đối tác để bán hoặc tăng vốn thêm (M&A)?

Có hai dạng, một là tìm một Đối tác nước ngoài hoặc một Đối tác trong nước có qui mô lớn hơn để sáp nhập, hai là các Công ty chứng khoán có cùng qui mô sẽ tìm đến nhau để giảm chi phí, tăng cường lượng khách hàng và qua đó nâng cao năng lực hoạt động.

Nhưng nhìn chung M&A sắp tới khó xảy ra trên diện rộng vì hai hoặc nhiều cơ thể èo uột tìm đến nhau chỉ mang lại cho nhau những “ưu phiền” mà thôi, còn việc tìm các đối tác lớn hơn để mua lại thì càng khó hơn vì để Đối tác lớn hơn mua lại, họ cần phải có  thế mạnh riêng biệt mà Đối tác kia không hoặc chưa thể có ngay được như lượng khách hàng lớn tại một khu vực nào đó, hoặc nền tảng công nghệ giao dịch tốt, hoặc nguồn nhân sự mạnh. Tuy nhiên, như đã nói ở trên hiện nay đa số các Cty chứng khoán không có lợi thế cạnh tranh, doanh mục đầu tư âm, tài sản toàn thuê, nhân sự thì yếu kém hoặc đã bị cắt giảm, khách hàng thì thấp.

Như vậy có thể thấy rằng, tương lai sắp tới cho các Công ty chứng khoán thực sự u tối nếu thị trường tiếp tục không có gì thay đổi trong năm 2009 này. Sắp tới đây, chúng ta cũng sẽ được chứng kiến một loạt các Công ty chứng khoán giải thể, phá sản, một số sẽ sáp nhập. Đây cũng là một xu thế tất yếu trong nền kinh tế thị trường và là một bài học cho những ai đầu tư theo phong trào mà không có một chiến lược lâu dài cho đồng vốn của mình.