Trong tình hình nền kinh tế bắt đầu bị “thấm đòn” khủng hoảng, thị trường chứng khoán liên tiếp tạo những đáy mới cùng với tình thanh khoản cực kỳ yếu kém thì việc nhà đầu tư trông chờ vào Báo cáo tài chính hiện nay như là chiếc phao làm cơ sở để họ có thể hiểu rõ mức độ ảnh hưởng của khủng hoảng đến hoạt động của DN mà mình đầu tư đến đâu, Doanh nghiệp mà mình đầu tư có dùng tiền của mình vào việc gì và có hiệu quả hay không?, có nên đầu tư tiếp hay chuyển hướng... Tuy nhiên, nếu chúng ta nhìn lại từ năm 2005 đến nay, nghĩa là từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam bắt đầu đi lên, đạt đỉnh và bây giờ lại quay về thời điểm ban đầu thì tính minh bạch và kịp thời trong vấn đề công bố thông tin, đặc biệt là công bố báo cáo tài chính vẫn còn là một vấn đề đau đầu với nhà đầu tư và các cơ quan quản lý nhà nước.
Nếu xem lại các phần gải thích cho lý do chậm trễ khi công bố báo cáo tài chính, chúng ta thấy có rất nhiều nguyên nhân như: Công ty có khá nhiều Công ty con nên việc tập hợp được đầy đủ số liệu để lập báo cáo tài chính hợp nhất có gặp khó khăn về thời gian, Công ty hoạt động trong một lĩnh vực đặc thù, số liệu kế toán chưa đầy đủ hoặc có những lý do khá đơn giản như máy tính bị trục trặc, có lỗi ở phần mềm kế toán, máy tính bị virus… nhưng có thể thấy lý do về kiểm toán các báo cáo tài chính là tương đối nhiều.
Hiện tại, Việt Nam có khoảng 900 Cty đại chúng, những đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ công bố BCTC theo quy định, trong đó gồm 300 DN niêm yết, Cty Chứng khoán, Cty Quản lý Quỹ và 141 Cty Kiểm toán độc lập. Thế nhưng trong 141 đơn vị kiểm toán kể trên chỉ có 26 Cty Kiểm toán đáp ứng các tiêu chuẩn do Ủy ban Chứng khoán nhà nước (SSC) đặt ra. Như vậy, so sánh về tương quan số lượng, một sự mất cân đối khá rõ nét đã lộ rõ, và "quá tải" trong kiểm toán BCTC là điều không thể tránh khỏi. Sự quá tải đó có thể dẫn đến “chất lượng” và vấn đề “đạo đức nghề nghiệp” trong các báo cáo tài chính.
Trong thời gian vừa qua, chúng ta có thể thấy một số cơ quan báo chí đã thông tin về trường hợp của Công ty CP Bông Bạch Tuyết (BBT) và mới đây nhất là trường hợp của Tập Đoàn Mai Linh. Cả hai đều có vấn đề với Báo cáo tài chính có kiểm toán của mình, Bông Bạch Tuyết thì lời giả lỗ thật, Mai Linh thì công bố thông tin rằng hoạt động có lãi, báo cáo đã có kiểm toán, nhưng thực chất hoạt động lỗ, Tập đoàn không ghi nhận ý kiến của phần kiểm toán, đặc biệt là các khoảng mục loại trừ (các khoảng mục này, các kiểm toán viên sẽ không chịu trách nhiệm vì không có cơ sở kiểm chứng số liệu hoặc không đồng ý với cách tính toán của Doanh nghiệp, do vậy, các số liệu này có thể làm thay đổi kết quả kinh doanh của Doanh nghiệp).
Và những tờ báo này cũng đưa ra một số ý kiến đề nghị của các chuyên gia là các nhà đầu tư nên đọc kỹ các báo cáo tài chính của các Doanh nghiệp, đặc biệt là các báo cáo có ý kiến loại trừ của Kiểm toán và bản thuyết minh báo cáo tài chính của chính Doanh ngiệp.
Về phía Doanh nghiệp niêm yết, chúng ta cũng dễ nhận ra rằng, các Doanh nghiệp thời gian qua bị ảnh hưởng nặng nề từ sự bất ổn kinh tế thì hầu như không có động cơ để nộp Báo cáo tài chính đúng hạn. Hiện nay, trên sàn giao dịch, rất nhiều nhà đầu tư suy luận rằng “những Doanh nghiệp chưa nộp báo cáo tài chính chắc chắn sẽ có vấn đề”.
Đâu là giải pháp?
Mọi Doanh nghiệp hay mọi công dân đều hoạt động trên cở sở nền tảng pháp luật và đều bình đẳng như nhau. Như vậy, chuyện công bố thông tin như đúng qui định của pháp luật được xem là một hành vi bắt buộc và là một cách hành xử chuyên nghiệp, một cung cách làm ăn uy tín của một Doanh nghiệp trong cách nhìn nhận của cộng đồng.
Trước khi niêm yết, các Doanh nghiệp đều phải hiểu rõ các qui định pháp lý có liên quan. Các qui định đó đều là nghĩa vụ, đồng thời là quyền lợi của chính Doanh nghiệp và cổ đông của Doanh nghiệp đó. Như vậy, không thể viện dẫn những lý do hết sức phi lý như máy tính bị virus, phần mềm kế toán bị hỏng, nhân viên kế toán nghỉ việc … nên việc nộp báo cáo bị chậm trễ.
Để tăng cường tính minh bạch và trung thực của các Báo cáo tài chính, việc xây dựng và hoàn thiện hơn nữa khung pháp lý về công bố thông tin bên cạnh Luật chứng khoán và văn bản hướng dẫn đã có hiệu lực, trong đó nên đưa ra nhiều biện pháp chế tài cứng rắn, tăng cường đội ngũ thanh tra, giám sát nhằm thanh lọc và nâng chất các Doanh nghiệp hiện diện trên sàn giao dịch.
Bên cạnh đó, việc nâng cao số lượng & chất lượng các Công ty kiểm toán cũng như ý thức về trách nhiệm công bố thông tin đúng đắn của các Công ty đại chúng cũng là một vần đề được đặt lên hàng đầu cho các cơ quan quản lý nhà nước. Trước mắt khi chưa có đủ các Công ty kiểm toán có đủ qui mô và chất lượng, nên chăng các cơ quan quản lý nhà nước như UBCKNN, Sở giao dịch, Trung Tâm giao dịch và các Doanh ngiệp niêm yết nên cùng ngồi lại với nhau để tìm ra những giải pháp khả thi ngắn hạn cho vấn đề này, mục tiêu lớn nhất vẫn là đảm bảo tính công khai, đầy đủ thông tin và minh bạch cho nhà đầu tư, nâng cao chất lượng cho thị trường chứng khoán.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét